.. ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ...................................................Κ.Ε.Δ.Α...

 
2η ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΚΕΔΑ 26-27 ΝΟΕΜΒΡΗ 2005
 

 

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΑ
ΓΙΑ ΤΗ 2η ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ 26-27/11 2005
 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
 
Η 2η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της Κίνησής μας πραγματοποιείται σε μια περίοδο σφοδρότατης επίθεσης στα δικαιώματα των εργαζομένων και των λαών. Οι εξελίξεις απαιτούν, πολύ περισσότερο από χθες, συσπείρωση δυνάμεων και κοινή δράση για την υπεράσπιση των εργασιακών και λαϊκών κατακτήσεων και δικαιωμάτων.
Η ΚΕΔΑ προσυπέγραψε το κείμενο πολιτικής Διακήρυξης της Πρωτοβουλίας για τη Συσπείρωση της Αριστεράς και του ΣΥΡΙΖΑ. Θα συμβάλει τόσο στην υλοποίηση αυτής της Διακήρυξης η οποία αποτελεί, κατά την άποψή μας, μια σημαντική βάση διαλόγου, κοινής δράσης και συνεργασίας όλων των Αριστερών δυνάμεων, όσο και στην προσπάθεια να πεισθούν οι δυνάμεις που την αρνούνται στην πράξη, πως η συνεργασία αποτελεί σήμερα μια μεγάλη και επείγουσα αναγκαιότητα.
Η Κίνησή μας συμμετέχοντας σ' αυτόν το διάλογο και στην κοινή δράση θέλει, με τους δικούς της ιδιαίτερους προβληματισμούς και τις θέσεις της, να συμβάλει στη συζήτηση που διεξάγεται για γενικότερα και ειδικότερα ζητήματα πολιτικής και ιδεολογικής σημασίας, να συμβάλει στην όσο γίνεται καλύτερη ανάλυση της σημερινής πραγματικότητας.
Με αυτό το σκεπτικό καταθέτουμε, στα κεφάλαια που ακολουθούν και για τα πιο σημαντικά, κατά τη γνώμη μας ζητήματα, τις απόψεις μας στην κρίση των αριστερών και προοδευτικών ανθρώπων, των εργαζόμενων ανδρών και γυναικών. Απευθυνόμαστε ιδιαίτερα στη νεολαία και στα πολύμορφα κινήματα που μέσα σε δύσκολες συνθήκες δίνουν τη μάχη για να αναχαιτίσουν την ολομέτωπη επίθεση του πολύμορφου και πολύχρωμου νεοφιλελευθερισμού στα θεμελιακά εργασιακά, δημοκρατικά, ατομικά δικαιώματα των πολιτών, τη μάχη ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο, για την ειρήνη, για την υπεράσπιση του περιβάλλοντος, για έναν κόσμο διαφορετικό, για το σοσιαλισμό.
Πριν από πέντε χρόνια αποφασίσαμε να συγκροτήσουμε την ΚΕΔΑ. Η ΚΕΔΑ είναι πλατιά Κίνηση με πυρήνες φίλων σε τόπους και κλάδους. Δεν είναι ούτε κόμμα, ούτε οργάνωση με τις γνωστές δομές οργάνωσης. Η επιλογή αυτή ήταν απόλυτα συνειδητή. Η Κίνησή μας επιθυμεί να συνδέεται με τις καλύτερες αγωνιστικές παραδόσεις της ελληνικής αριστεράς, με την εργατική τάξη και τα κινήματα. Ιδεολογική της βάση είναι ο επιστημονικός σοσιαλισμός, κομμουνισμός. Όμως, όπως υπογραμμίζαμε στα ιδρυτικά μας κείμενα και ως στάση αυτοκριτικής:
"Κομμουνισμός για μας δεν είναι μια κατάσταση πραγμάτων που πρέπει να εγκαθιδρυθεί, ένα ιδεώδες στο οποίο η πραγματικότητα πρέπει να προσαρμοστεί. Ονομάζουμε κομμουνισμό την πραγματική κίνηση που καταργεί τη σημερινή κατάσταση πραγμάτων. Οι όροι αυτής της κίνησης προκύπτουν από τις προϋποθέσεις που τώρα υπάρχουν". (Μαρξ).
Δυστυχώς, για διάφορους λόγους, πολλοί από το χώρο της κομμουνιστικής και μη Αριστεράς, καθώς και πολλοί από μας, αυτή η μαρξιστική διαλεχτική ξεχάστηκε με τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα που βιώνουν όλοι οι λαοί σήμερα.
Η ΚΕΔΑ θα συνεχίσει την αυτόνομη λειτουργία και δράσης της στη βάση των ιδρυτικών της διακηρύξεων για την κοινή δράση, τη συνεργασία και το διάλογο μεταξύ των αριστερών δυνάμεων, για να γυρίσει σελίδα στις σχέσεις τους, για έναν άλλο πολιτικό πολιτισμό στις γραμμές τους που να αντιστοιχεί με τις σημερινές πραγματικότητες και όχι με το χθες.
Όχι ως τελική λύση στα ζητήματα ιδεολογίας, αλλά ως αναγκαιότητα για τα προβλήματα της εργατικής τάξης, της αγροτιάς, των μικρομεσαίων, όλου του εργαζόμενου λαού.
Όχι ως μια ακόμα απόλυτη δική μας αλήθεια, αλλά ως μέθοδο και χώρο για την αναζήτηση της αντικειμενικής αλήθειας.
Όχι ως μια προσπάθεια εκλογικής ή όποιας επιβίωσης κάποιων δυνάμεων της Αριστεράς, αλλά για μια Αριστερά την οποία χρειάζεται ο λαός και ο τόπος, για την Αριστερά η οποία δεν λέει όχι στις προκλήσεις του σήμερα, αλλά και με τη σκαπάνη στο χέρι αγωνίζεται να αναδείξει το καινούργιο, να ανοίξει δρόμους στο αύριο.
Για μια Αριστερά που θα επιχειρεί να δώσει απάντηση στα μεγάλα ερωτήματα του σημερινού κόσμου, για την Αριστερά του μέλλοντος η οποία δεν μπορεί να είναι Αριστερά του παρελθόντος αλλά ούτε Αριστερά χωρίς παρελθόν!
 
top
Ι. Η ΚΟΙΝΗ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΣΟ  
 
1. Η ΚΕΔΑ και οι άλλες οργανώσεις, κόμματα και κινήσεις που πιστεύουμε και υπηρετούμε την υπόθεση της ενότητας, δεν αγνοούσαμε, ούτε αγνοούμε τις διαφορές σε ιδεολογικά ζητήματα μεταξύ των αριστερών δυνάμεων. Είναι διαφορές υπαρκτές που έρχονται από το παρελθόν, αλλά και διαφορές που οι πηγές τους ήταν οι φόβοι του συγχρωτισμού και έχουν τις ρίζες τους στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν και στα λάθη που έγιναν από συγκεκριμένες ηγεσίες και πρόσωπα.
Ωστόσο, η θέση για τη συνεργασία και πολύ περισσότερο για την κοινή δράση δεν προέκυπτε, ποτέ, ούτε σήμερα προκύπτει, ως εγκεφαλική κατασκευή, ως ρομαντισμός. Είναι αναγκαιότητα και στις μέρες μας είναι εκατό φορές πιο πιεστική, τόσο ως γραμμή άμυνας, όσο και ως πεδίο γόνιμης συζήτησης και ζύμωσης ιδεών και απόψεων.
Μαζί και με άλλες δυνάμεις από το χώρο της Αριστεράς επιδιώξαμε και συνεχίζουμε, παρά τις δυσκολίες, την προσπάθεια να συμβάλλουμε:
Πρώτο: Στην ενιαία πάλη όλων των δυνάμεων της Αριστεράς για τα προβλήματα της εργατικής τάξης, όλων των εργαζομένων στην πόλη και στο χωριό, της νεολαίας και των γυναικών. Εκτιμούμε, βάσιμα πιστεύουμε, ότι υπάρχουν πολλά προβλήματα για τα οποία θα μπορούσαν όλες οι δυνάμεις της Αριστεράς να συμπορευτούν.
Δεύτερο: Στη διαμόρφωση κλίματος συνεννόησης μεταξύ όλων των δυνάμεων της Αριστεράς ώστε σε βασικά ζητήματα τρέχουσας και γενικότερης πολιτικής να υπήρχε γραμμή επικοινωνίας και συνεργασίας ώστε απέναντι στο ισχυρό στρατηγικό πολιτικό μπλοκ της νέας τάξης και του νεοφιλελευθερισμού να διαμορφωνόταν το πολιτικό αντίβαρο του λαού.
Τρίτο: Στο ζήτημα των ιδεολογικών απόψεων και διαφορών οι οποίες είναι και απόρροια των αντιφάσεων της κοινωνίας, της κοινωνικής εξέλιξης αλλά και των διαφορετικών ταξικών προσεγγίσεων, η ενωτική πρόταση της ΚΕΔΑ και άλλων δυνάμεων δεν υπονοούσε ιδεολογική σύγκλιση, πολύ περισσότερο ιδεολογική ενότητα.
Οι καιροί απαιτούσαν και απαιτούν μια τέτοια προσπάθεια ώστε ιδέες και κίνημα να μπορέσουν να βρουν εκείνη την αρμονική σχέση που θα τις μετατρέψει σε υλική δύναμη αλλαγής.
  
top
Η ΣΤΑΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ  
 
2. Ορισμένες δυνάμεις της Αριστεράς υποστηρίζουν, έμπρακτα, την άποψη ότι δεν υπάρχει το έδαφος για την κοινή δράση, για ελάχιστη, έστω, πολιτική συμφωνία και συνεργασία. Θεωρητικοποιούν αυτή την άποψη με το επιχείρημα ότι ιστορικά οι όποιες συνεργασίες, μίνιμουμ και μάξιμουμ, δεν έφεραν, ξεχωριστά στον καθένα, κομματικά οφέλη, τα γνωστά "οργανωτικά αποκρυσταλλώματα".
Η ΚΕΔΑ δεν συμφωνεί μ' αυτή την προσέγγιση. Εκτιμάει ότι είναι λαθεμένη και σε βάρος του λαού. Αλλά και αν ακόμα δεχτούμε ότι από τέτοιες συνεργασίες, στο παρελθόν, δεν υπήρξαν, όπως λέγεται, συγκεκριμένα κομματικά οφέλη, αυτό δεν ακυρώνει το ιστορικά επιβεβαιωμένο γεγονός, ότι, πάντα, υπήρξαν θετικά αποτελέσματα για τους εργαζομένους, για το λαό.
Η πρόταση για κοινή δράση και συνεργασία προσέκρουσε στην άρνηση της ηγεσίας του ΚΚΕ. Δυστυχώς οι εξελίξεις στον παλιό ενιαίο Συνασπισμό λειτουργούν ακόμα, μετά από 15 χρόνια, ως αρνητικό παράδειγμα, κυρίως για στελέχη του κόμματος. Οι εξελίξεις εκείνες, η διάλυση του ενιαίου Συνασπισμού, ποτέ δεν έγιναν αντικείμενο μιας βαθύτερης και ολοκληρωμένης συζήτησης ώστε να βγουν τα αναγκαία συμπεράσματα και ως πείρα για το μέλλον. Ευθύνες για τη διάλυσή του υπάρχουν, αλλά δεν είναι μονομερείς, ούτε ίδιας βαρύτητας.
Η ηγεσία του ΚΚΕ, σε αντίθεση με τη ενωτική παράδοση του κόμματος, σε αντίθεση και με τις ίδιες τις αποφάσεις του 15ου Συνεδρίου για τη συγκρότηση του Αντιιμπεριαλιστικού, Αντιμονοπωλιακού Δημοκρατικού Μετώπου, αρνήθηκε τόσο τη συνεργασία όσο και την απλή κοινή δράση στα τρέχοντα, ακόμα και στην ανάγκη συμπόρρευσης ενάντια στον πόλεμο.
Για διάφορους λόγους, και σκοπιμότητες της τρέχουσας πολιτικής στιγμής, εκμεταλλεύεται τους υπαρκτούς φόβους των απλών αγωνιστών, μελών και φίλων του κόμματος, αναδείχνει με έντονο τρόπο τα λάθη και τις εσωκομματικές συγκρούσεις του παρελθόντος, ακολουθεί μια πολιτική εξάντλησης των όποιων ιστορικών και συναισθηματικών "αποθεμάτων". Οχυρώνεται πίσω από μνήμες που με το πέρασμα του χρόνου, μοιραία, θα πάψουν να έχουν τη σημερινή σημασία τους. Όταν κάποτε εξαντληθούν οι όποιες κομματικές και συναισθηματικές "εφεδρείες", αυτή η πολιτική γραμμή θα προκαλέσει στον κόσμο του, ιδιαίτερα σε νέους ανθρώπους, ένα μεγάλο ιδεολογικό και πολιτικό κενό με πλήθος παρενέργειες.
Από την άποψη αυτή και λόγω του ιστορικού φορτίου του ΚΚΕ για τα ελληνικά δεδομένα, η ηγεσία του επωμίζεται ιδιαίτερα σημαντικές ευθύνες σ' ό,τι αφορά το αύριο της Αριστεράς, αλλά κυρίως ευθύνες απέναντι στον κόσμο της δουλειάς και του μόχθου που δίνει, όπως μπορεί, τη δική του μάχη σήμερα.
Το τελευταίο διάστημα η ηγεσία του ΚΚΕ κλιμακώνει, με ιδιαίτερη σφοδρότητα, τις επιθέσεις της προς όλες τις άλλες δυνάμεις της Αριστεράς, συχνά με έντονο συναισθηματισμό, με απαράδεκτα επίθετα και αιχμές σε προσωπικό επίπεδο, με προφανή σκοπό να πολώσει ακόμα παραπέρα την κατάσταση, να καλλιεργήσει ένα κλίμα τυφλής εχθρότητας στα μέλη και στους φίλους του κόμματος που, παρά τις όποιες επιφυλάξεις τους, στέκονται θετικά στο ζήτημα της συνεργασίας και πολύ περισσότερο της κοινής δράσης. Και δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά.
Ανεξάρτητα αν θα πετύχει στον κύριο στόχο του να εξαφανίσει τις άλλες δυνάμεις της Αριστεράς, που συλλήβδην τις κατηγορεί ως ενσωματωμένες στο σύστημα, τελικά θα έχει αφήσει τέτοιες πληγές που θα απαιτηθούν μεγάλες προσπάθειες για να κλείσουν, αν κλείσουν, στο μέλλον.
Σ' ό,τι αφορά την επιλογή της ηγεσίας του ΚΚΕ για την οργανωτική διάσπαση του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος και όλων των μαζικών κινημάτων, -δυστυχώς σε ένα βαθμό επιβλήθηκε ντεφάκτο- από τη μεριά μας έχουμε εκφράσει την κατηγορηματική μας αντίθεση και, όσο μπορούμε, προσπαθούμε να πείσουμε ότι αυτή η επιλογή είναι βαθιά λαθεμένη. Αυτές οι απόψεις μας, εξάλλου, όπως και οι απόψεις μας για τη συνεργασία, ήταν ένας σημαντικός λόγος της ανοιχτής διαφωνίας μας και ρήξης στο πρόσφατο παρελθόν με τη σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ.
Η θέση περί "καθαρής ταξικής γραμμής", περί "καθαρών ταξικών συνδικάτων" είναι θέση αντιμαρξιστική και έκφραση ακραίου αριστερισμού. Το ζήτημα δεν είναι οργανωτικό, είναι μείζον πολιτικό. Ούτε συμπτωματικά, ούτε από παραξενιά αντιπαλεύουμε εδώ και 8 δεκαετίες όλους τους διασπαστές και τις πολιτικές διάσπασης!
  
top
ΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ, ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ, ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΟΙ ΦΟΒΟΙ  
 
3. Ο Συνασπισμός στα επίσημα κείμενά του, αλλά και με τη δράση του σε πολλά ζητήματα, με τη δραστήρια συμμετοχή στελεχών του στο Κοινωνικό ΦΟΡΟΥΜ σε συνεργασία και με άλλες αριστερές δυνάμεις, αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει θετικά την ανάγκη της κοινής δράσης και συνεργασίας. Με βάση παλιότερες δηλώσεις ηγετικών του στελεχών, η κοινή δράση και συνεργασία της Αριστεράς αποτελούσε, για το ΣΥΝ, όπως υπογραμμιζόταν, "στρατηγική επιλογή".
Ο σημερινός πρόεδρος του ΣΥΝ Αλέκος Αλαβάνος πριν από 5 χρόνια, σε ανύποπτο, θα λέγαμε, χρόνο, προσυπέγραφε κείμενο, μαζί με το Γιάννη Θεωνά και το Μανόλη Μπακόπουλο, στο οποίο αναλύονταν οι βασικοί άξονες για μια συνεργασία όλων των Αριστερών δυνάμεων. Και τονιζόταν, τότε, πως όσοι συμφωνούν για την αναγκαιότητα της πολιτικής συνεργασίας οφείλουν να προχωρήσουν αποφασιστικά και με τόλμη, χωρίς βέβαια να κλείνουν τις πόρτες σε άλλες δυνάμεις που δεν είναι έτοιμες για μια τέτοια συνεργασία αλλά στην πορεία μπορεί να πείθονταν.
Αυτή η θετική, αυτή η "στρατηγική επιλογή", δεν εξέφραζε το σύνολο του κόμματος του ΣΥΝ κυρίως στο επίπεδο των ηγετικών του στελεχών. Δυστυχώς και σήμερα ένα μέρος στελεχών του ΣΥΝ αντιμετωπίζει αρνητικά την προοπτική της συσπείρωσης των αριστερών ριζοσπαστικών δυνάμεων, γεγονός που αξιοποιείται στο έπακρο από διάφορα επιτελεία και μηχανισμούς που φοβούνται τη δυναμική και τις ανατροπές που μπορεί να επιφέρει, προοπτικά, μια συνεπής και σταθερή συνεργασία αρχών των δυνάμεων της Ριζοσπαστικής Αριστεράς στα πολιτικά πράγματα του τόπου, όπως εξάλλου δείχνουν τα μηνύματα που προκύπτουν από ανάλογες συνεργασίες σε χώρες της Ευρώπης.
Πιστεύουμε, όμως, ότι μια μεγάλη μερίδα, η μεγάλη πλειοψηφία των απλών αριστερών ανθρώπων της Αριστεράς και της βάσης του ΣΥΝ, κυρίως η νεολαία, επιθυμούν ειλικρινά τη συνεργασία, τόσο στην καθημερινή πάλη για τα κοινά προβλήματα, όσο και στην αναγκαιότητα να αναζητήσουμε και να βρούμε κοινό έδαφος διαλόγου για να μπορέσουμε να απαντήσουμε σε μεγάλα ερωτήματα του καιρού μας.
Αυτή η επιθυμία εκφράστηκε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στο πρόσφατο 4ο συνέδριο του ΣΥΝ. Οι αποφάσεις που πάρθηκαν, με μεγάλη πλειοψηφία, είπαν ναι στην αριστερή συνεργασία, ναι στο ΣΥΡΙΖΑ, όχι στην κεντροαριστερά. Αυτές οι αποφάσεις οι οποστστστστστστστστ βασικά στοιχεία των συνεργασιών που είχαν προηγηθεί, είναι μια ακόμα θετική συμβολή.
Η τύχη αυτών των αποφάσεων αφορά το ίδιο το κόμμα του ΣΥΝ και κυρίως αφορά τα απλά μέλη και τη νεολαία του. Οι εκλογές για την Τ.Α τον ερχόμενο Οκτώβρη θα είναι μια ισχυρή δοκιμασία για τις αποφάσεις αυτές, για τη σταθεροποίηση και ανάπτυξη της δράσης του ΣΥΡΙΖΑ, για την υπόθεση της συνεργασίας, για τις πολιτικές αναμετρήσεις τα επόμενα χρόνια.
4. Θετική στάση στο ζήτημα της συνεργασίας κράτησαν η Ανανεωτική Κομμουνιστική Οικολογική Αριστερά, η Διεθνιστική Εργατική Αριστερά και οι δυνάμεις που αποχώρησαν από αυτή, η κίνηση ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ, η κίνηση των Ανένταχτων αριστερών, οικολογικές δυνάμεις που συνεργάστηκαν και συνεργάζονται στα πλαίσια του ΣΥΡΙΖΑ και της Πρωτοβουλίας.
Η Κομμουνιστική Οργάνωση Ελλάδας, παρ' ότι γενικά δεν ήταν ούτε είναι αρνητική, κρατάει μια κριτική στάση για το σχήμα του ΣΥΡΙΖΑ, για λόγους που έχει εξηγήσει κατ' επανάληψη, αλλά συμμετέχει στις διεργασίες στα πλαίσια της πλατύτερης Πρωτοβουλίας για τη Συσπείρωση της Αριστεράς.
Η Κομμουνιστική Ανανέωση δεν αρνείται την ιδέα της κοινής δράσης και της συνεργασίας αλλά, όπως και άλλες δυνάμεις, επιθυμεί τη μεγαλύτερη διασαφήνιση του πολιτικού πλαισίου αυτής της συνεργασίας.
¶λλες δυνάμεις από το χώρο της Ριζοσπαστικής Αριστεράς ή προερχόμενες από τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, εκφράζουν σκεπτικισμό και επιφυλάξεις. Θα πρέπει, ωστόσο, να υπογραμμίσουμε ότι, γενικά, δεν υποκαθιστούν την κριτική με την πολεμική χωρίς αρχές και οι πιο πολλές από αυτές δραστηριοποιούνται στα πλαίσια του Κοινωνικού ΦΟΡΟΥΜ και καταβάλουν μεγάλες προσπάθειες για το πλάτεμα και τη δράση του στην ελληνική κοινωνία.
Το Νέο Αριστερό Ρεύμα και οι δυνάμεις με τις οποίες συνεργάζεται στα πλαίσια του ΜΕΡΑ, όπως προκύπτει και από τα ντοκουμέντα τους, δεν αρνούνται, γενικά, την κοινή δράση και τη συνεργασία. Επιλέγουν, όπως εκτιμούμε, το δρόμο της ιδεολογικής ενότητας από τα πάνω ως βασική προϋπόθεση συνεργασίας. Είναι μια επιλογή, αλλά, κατά τη γνώμη μας, όχι η ορθότερη σε μια εποχή μεγάλων ερωτημάτων και αναζητήσεων σε όλη την Αριστερά στον κόσμο.
  
top
ΙΙ. ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ
Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
  
 
5. Επειδή καθημερινά συνεχίζονται οι γνωστές απόψεις της συνεργασιολογίας, της συνεργασίας ΠΑΣΟΚ-Αριστεράς, δηλαδή για την "κεντροαριστερά" ή για τη μεγάλη, όπως λέγεται, "δημοκρατική παράταξη", οφείλουμε να αναζητήσουμε τα πραγματικά στοιχεία που υποκρύπτουν τέτοιες απόψεις, προτάσεις και προβληματισμοί.
Αυτό είναι αναγκαίο πολύ περισσότερο που ένας κόσμος βρίσκεται σε σύγχυση και σε μεγάλο βαθμό είναι παγιδευμένος σε σύνδρομα και στρεβλούς κομματικούς "πατριωτισμούς" του παρελθόντος, παρ' ότι αυτοί οι "πατριωτισμοί" αποδείχτηκαν ζημιογόνοι για τα γενικότερα συμφέροντα του λαού και του ίδιου του απλού κόσμου του ΠΑΣΟΚ.
Η σοσιαλδημοκρατία γεννήθηκε μέσα από τις γραμμές του εργατικού κινήματος, ηγεμόνευσε σ' αυτό, κυρίως στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, για πολλές δεκαετίες. Ο βασικός πυρήνας της ήταν -και ως ένα βαθμό είναι- τμήματα της εργατικής τάξης, όλων των εργαζομένων με κάποια πιο ικανοποιητική θέση στην πυραμίδα της κοινωνίας.
Η σοσιαλδημοκρατία αναπτύχθηκε και δυνάμωσε φτάνοντας να είναι σήμερα, σε πολλές χώρες, ένας από τους δυο ισχυρούς πολιτικούς πόλους με τα συνθήματα και τις θεωρίες για κοινωνικό κράτος, για κράτος πρόνοιας, για κοινωνική ασφάλιση, κλπ. Όλα αυτά που, όπως υποστήριζαν οι θεωρητικοί της με ολόκληρους τόμους βιβλίων για πάνω από 8 δεκαετίες, θα οδηγούσαν στην αλλαγή της μορφής του εκμεταλλευτικού συστήματος.
Οι συζητήσεις που διεξάγονται στα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, τα άλλοθι που συχνά εφευρίσκονται για να δικαιολογήσουν την "αλλαγή" της, η ρητορεία περί "κοινωνικών προσώπων", δεν ακυρώνουν τη δεξιά στροφή της. Έχουν σχέση με την προσπάθεια διατήρησης της πολιτικής, εκλογικής επιρροής της στους εργαζομένους, στην παραδοσιακή της βάση.

6. Όσο και αν προσπαθήσει κανείς, με τα δεδομένα που υπάρχουν, με τις πολιτικές που διαποτίζουν τις ηγεσίες της σοσιαλδημοκρατίας, δεν μπορεί, αν οι λέξεις διατηρούν ακόμα το νόημά τους, να την εντάξει στην έννοια της ευρύτερης Αριστεράς ριζοσπαστικής ή μη. Παραμένει ανοικτό το ζήτημα αν η παραδοσιακή κοινωνική βάση της σοσιαλδημοκρατίας ενσωματώνεται, μαζικά, στη συντηρητική γραμμή των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων. Τα πράγματα, στην περίπτωση αυτή, είναι πιο σύνθετα. Παρά τις επαναλαμβανόμενες πολιτικές σοκ που χρησιμοποιεί η σοσιαλδημοκρατία, ως κυβέρνηση, οι οποίες έρχονται και σε ευθεία αντίθεση με την κοινωνική της βάση, τμήμα ή τμήματα αυτής της βάσης έχουν αυταπάτες, ελπίζουν ότι η σοσιαλδημοκρατία δεν έχασε την…ψυχή της.
Σοσιαλδημοκράτες ηγέτες αλλά και απλοί πολίτες που ανήκουν στον ευρύτερο σοσιαλδημοκρατικό χώρο ασκούσαν κριτική στην κομμουνιστική και επαναστατική Αριστερά για τα λάθη που έκανε απέναντί της κατά το παρελθόν. Το λαθεμένο σύνθημα και πολιτική της Κομμουνιστικής Διεθνούς κατά την περίοδο ανόδου του φασισμού στην Ευρώπη (1930), περί "σοσιαλφασισμού" επικαλείται, συχνά, η σοσιαλδημοκρατία για να μειώσει την αξιοπιστία της κριτικής της Αριστεράς προς τη σημερινή σοσιαλδημοκρατία.
Όμως κάθε κοινωνικό πολιτικό φαινόμενο εξετάζεται και στην ιστορική του διαδρομή, αλλά και με τη μορφή που αυτό παίρνει σήμερα. Αναμφίβολα, τόσο από την άποψη της ουσίας όσο και από την άποψη της ταχτικής, το σύνθημα περί "σοσιαλφασισμού" ήταν βαθιά λαθεμένο παρ' ότι σημαντικά γεγονότα της εποχής οδηγούσαν ορισμένους κομμουνιστές ηγέτες να παρασύρονται από συναισθήματα της στιγμής και να μην μπορούν να κάνουν σωστές διακρίσεις και ακόμα να ιεραρχούν σε λαθεμένη βάση τους κινδύνους.
Η Αριστερά, όμως, κάθε τάσης, δεν χρησιμοποιεί σήμερα αυτό το σύνθημα ούτε για τη σοσιαλδημοκρατία ούτε για τα συντηρητικά κόμματα. Φαινόμενα, βέβαια, φασιστικοποίησης υπάρχουν σε διάφορα πολιτικά μορφώματα της Ευρώπης και γενικότερα σ' όλο τον κόσμο, στους ακραίους κύκλους των ΗΠΑ και αυτά δεν τα βλέπει και πολεμάει μόνο η Αριστερά. Η κριτική της Αριστεράς για τη σοσιαλδημοκρατία γίνεται για το χαρακτήρα της τελευταίας. Εστιάζεται στη μετάλλαξή της από αυτό που ισχυριζόταν πως ήταν χθες.
Οι ηγεσίες των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων, κυρίως στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και σ' όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε έχουν, ούτε θέλουν να έχουν σχέση με το παρελθόν τους, ακόμα και με το πρόσφατο. Οι ίδιες, άμεσα ή έμμεσα, το δηλώνουν αυτό. Από την άποψη αυτή, η άσκηση πίεσης προς την Αριστερά να κάνει -να ξανακάνει δηλαδή- την αυτοκριτική της για λάθη του παρελθόντος έχουν απλά προπαγανδιστική αξία και τίποτ' άλλο.
Η σημερινή σοσιαλδημοκρατία, μέσα από τη Σοσιαλιστική της Διεθνή, αξιοποιεί την ήττα και τις επιπτώσεις της ήττας στις χώρες του πρώην "υπαρκτού σοσιαλισμού" με δυο βασικά στόχους: Ο ένας να εκμηδενίσει και να ενσωματώσει, όσο μπορεί και όπου μπορεί, την Αριστερά στους "εκσυγχρονισμούς" της, εκτιμώντας ότι η τελευταία ιδεολογικά βρίσκεται στο καναβάτσο και ο άλλος να εκμηδενίσει τις όποιες μεταρρυθμιστικές διεκδικήσεις και αντιστάσεις της "δικής" της βάσης και ταυτόχρονα, στο βαθμό που το καταφέρνει, να επηρεάσει αρνητικά όλο το μαζικό κίνημα, να αφαιρέσει από αυτό κάθε ίχνος αισιοδοξίας για ένα διαφορετικό κόσμο.

  
top
ΛΑΘΟΣ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΗΓΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ -ΜΕΣΑΙΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ-ΒΑΣΗΣ  
 
7. Η σοσιαλδημοκρατία, υποστηρίζουν ορισμένοι, δεν εμφανίζει την ίδια εικόνα σε πολλές χώρες του τρίτου κόσμου, κυρίως στη Λ. Αμερική, όπου διαπιστώνει κανείς ριζοσπαστικά μεταρρυθμιστικά κινήματα που επηρεάζονται απ' αυτή. Μια τέτοια εκτίμηση δεν είναι αυθαίρετη, ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η σοσιαλδημοκρατία, όμως, της αναπτυγμένης Δύσης δεν έχει, ουσιαστικά, καμιά σχέση με τα παραπάνω.
Προφανώς και δεν ταυτίζουμε την ηγεσία και την κοινωνική της βάση. Αυτή η κοινωνική βάση, η πλατύτερη βάση, δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι ανήκει στην αστική τάξη, επειδή πλήθος λόγοι την οδηγούν στην ανοχή και στην "κατανόηση" των "εκσυγχρονιστικών" αμαρτημάτων των ηγεσιών της σοσιαλδημοκρατίας. Μικρό μόνο τμήμα, διευθυντικά στελέχη, τα λεγόμενα, σήμερα, "χρυσά κολάρα", μπορεί να χαρακτηριστούν τμήμα της αστικής τάξης ή της μικροαστικής τάξης. Το μεγάλο τμήμα αυτού του κόσμου, είτε παράγει υπεραξία είτε μετέχει έμμεσα στην παραγωγή της, ανήκει, αντικειμενικά, στην εργατική τάξη και, εν δυνάμει, πολιτικά στην έννοια της Αριστεράς ή στην έννοια της κοινωνικής Αριστεράς.
Ασφαλώς στο βαθμό που υπάρχουν ή θα υπάρξουν στο μέλλον δυνάμεις που θα καλύψουν πολιτικά το χώρο της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας, εκφράζοντας το μεταρρυθμιστικό ρεύμα στο εργατικό κίνημα, οι δυνάμεις αυτές μπορούν και πρέπει να συστοιχηθούν με το κίνημα ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό και να συμπορευτούν με τη ριζοσπαστική Αριστερά η οποία σταθερά και με ιδιαίτερη φροντίδα οφείλει να έχει ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας και κοινής δράσης μαζί τους.

8. Μιλώντας πιο ειδικά για την Ελλάδα δεν θα μας βοηθούσε πολύ μια αναδρομή στο μακρύτερο παρελθόν της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας με τη μορφή που πήρε από το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα. Για οικονομικούς, κοινωνικούς, ιστορικούς λόγους η σοσιαλδημοκρατία δεν απόκτησε, μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1960, την πολιτική σημασία που είχε σε ορισμένες αναπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Κάνει έντονη την παρουσία της μετά τη μεταπολίτευση με βασικό ιδεολογικό, πολιτικό ντοκουμέντο της, τη Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη. Ένα κείμενο το οποίο, όπως υπογράμμιζε ο ιδρυτής του, κατέτασσε, τότε, το ΠΑΣΟΚ στην αριστερή πτέρυγα της διεθνούς σοσιαλδημοκρατίας.
Από τη Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη δεν έμεινε τίποτα, όχι γιατί οι συνθήκες αλλάζουν και επομένως αλλάζουν και οι προσεγγίσεις, αλλά γιατί ηγετικός πυρήνας του κόμματος άλλαξε ιδεολογικούς, πολιτικούς προσανατολισμούς. Η συνεργασία με τους Μάνο, Ανδριανόπουλο δεν ήταν, απλά, μια κίνηση προεκλογικού χαρακτήρα αλλά ένας γενικότερος συμβολισμός. Αξιόλογοι συγγραφείς, πολιτικά, συνδικαλιστικά στελέχη προερχόμενα από τα σπλάχνα του ΠΑΣΟΚ, παραθέτουν πλούσιο αποδεικτικό υλικό και πάνω απ' όλα στηριγμένοι στην πράξη, βεβαιώνουν γι' αυτή την αλήθεια, για τη σταθερή στροφή της σοσιαλδημοκρατίας προς τα δεξιά, τη διολίσθηση της στο νεοφιλελεύθερο ιδεολογικό χώρο.
Ορισμένες δυνάμεις από το χώρο της ριζοσπαστικής Αριστεράς συχνά κάνουν το λάθος, που προοπτικά μπορεί να αποβεί πολύ ζημιογόνο, όταν ασκώντας κριτική στη σοσιαλδημοκρατία την ταυτίζουν με την κοινωνική βάση στην οποία στηρίχτηκε στο παρελθόν και μπορεί ακόμα, με διάφορους τρόπους, να επηρεάζει.
Η ισοπεδωτική καταγγελία, αθέλητη ή ηθελημένη, κορυφής-βάσης στο όνομα της όποιας ιδεολογικής καθαρότητας, είναι σεχταρισμός. Η ταχτική στους μαζικούς χώρους προβολής του μάξιμουμ με επακόλουθο την απόρριψη και του μίνιμουμ, είναι ταχτική που, αντικειμενικά, υπηρετεί τους σχεδιασμούς των ακραίων συντηρητικών δυνάμεων.
Τα αντικειμενικά στοιχεία βεβαιώνουν ότι μπροστά μας υπάρχει μια αντίφαση: Πολλοί εργαζόμενοι, μαζί και μεγάλο τμήμα-βάση της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας ψηφίζουν συντηρητικά, παρά το γεγονός ότι τα μέτρα που παίρνονται, οι πολιτικές που ασκούνται θα έπρεπε να συναντήσουν τη μαχητική τους άρνηση. Η κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι δυνάμεις της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, δημιουργούν την εντύπωση σε πολλούς εργαζόμενους ότι δεν μπορεί, αυτή η Αριστερά, να αποτελέσει την εναλλακτική λύση, τον άλλο πολιτικό πόλο και έτσι παγιδεύονται στο μίζερο σήμερα, σε λογικές "όποιος τα καταφέρει".

9. Η αντικειμενική βάση, ώστε η Αριστερά να παρέμβει και να αλλάξει τα τωρινά δεδομένα, υπάρχει. Είναι τα ίδια τα προβλήματα. Η ενότητα δράσης, η συνεργασία των δυνάμεων της Αριστεράς για τη λύση αυτών των προβλημάτων. Αν σ' αυτά δεν υπάρξει σαφήνεια, διαχωρισμός, πειστικός και με επιχειρήματα, από τη σοσιαλδημοκρατία που δεν είναι σοσιαλδημοκρατία δεν θα μπορέσουμε να αποκτήσουμε γραμμή επικοινωνίας και συμπόρρευσης με τη βάση της σοσιαλδημοκρατίας, με τη λεγόμενη κοινωνική Αριστερά.
Μετά τις εκλογές του Μάρτη 2004 αναπτύσσονται πιο έντονα διάφορες πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση αναθέρμανσης της υπόθεσης της "κεντροαριστεράς". Το ζήτημα για τη Ριζοσπαστική Αριστερά, αλλά και για σημαντική μερίδα στελεχών και οπαδών του ΠΑΣΟΚ δεν είναι η δημιουργία ενός σχήματος, μια "μεγάλη δημοκρατική παράταξη", που θα αντικαταστήσει την κυβέρνηση της ΝΔ, τη Δεξιά, για να επαναφέρει έναν άλλο, ίσως πιο εκλεπτυσμένο νεοφιλελευθερισμό. Το ζήτημα δεν είναι η ισχυροποίηση του δικομματισμού στη λογική του δικομματισμού της Αμερικής.
Η Αριστερά δεν μπορεί να είναι αντιδεξιά γενικά και αφηρημένα, ώστε αυτό να επιτρέπει σε κάποιους με υπέρμετρες φιλοδοξίες για υπουργικά χαρτοφυλάκια να παίζουν προσωπικά παιχνίδια.
Να το πούμε καθαρά: Η Αριστερά στο επίπεδο του μαζικού κινήματος μπορεί και πρέπει να συνδεθεί με τις δυνάμεις της κοινωνικής Αριστεράς, με τους εργαζομένους όπου και αν ανήκουν πολιτικά, χωρίς διακρίσεις. Στο πολιτικό επίπεδο, απορρίπτοντας τα παιχνίδια και τα τεχνάσματα της συνεργασιολογίας, της κεντροαριστεράς, να απευθυνθεί προς τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ ειλικρινά και τίμια βάζοντας ζητήματα ουσίας και ενότητας στη δράση για τη λύση των προβλημάτων, για την αντιμετώπιση του μπλοκ του νεοφιλελευθερισμού.

  
top
ΤΟΛΜΗΡΟΤΕΡΑ ΕΝΩΤΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΝΕΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ  
 
10. Στη βάση των προβληματισμών που προηγήθηκαν πιστεύουμε ότι οι συνθήκες επιβάλουν πιο τολμηρές πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της συσπείρωσης δυνάμεων, της συνεργασίας της Ριζοσπαστικής Αριστεράς τόσο στην πάλη για τα άμεσα προβλήματα, όσο και στην προοπτική για τη διαμόρφωση των συνθηκών της εναλλακτικής λύσης απέναντι στην πολιτική του νεοφιλελευθερισμού.
Συνεκτιμώντας όλα τα δεδομένα, τη σημερινή πολιτική πραγματικότητα, τη γενικότερη επίθεση που δέχονται τα δικαιώματα των εργαζομένων, τη θετική πείρα από τις προσπάθειες συνεργασίας τα τελευταία χρόνια, αλλά και τις δυσκολίες, πιστεύουμε ότι οφείλουμε όλοι να εξετάσουμε τις δυνατότητες για μια άλλη ποιότητα στη συνέχιση της προσπάθειας πολιτικής συνεργασίας των δυνάμεων που δοκιμάστηκαν στο παρελθόν, τόσο στο "Χώρο Διαλόγου και Κοινής Δράσης της Αριστεράς, της "Πρωτοβουλίας για τη Συσπείρωση της Αριστεράς" και στο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και άλλων που βλέπουν την αναγκαιότητα, θα ήθελαν να συμπορευτούμε, αλλά διάφορες καχυποψίες και φόβοι εμποδίζουν να κάνουν το βήμα προς μια τέτοια κατεύθυνση σήμερα.
Συχνά τίθεται το ερώτημα των σχέσεων μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και "Πρωτοβουλίας Συσπείρωσης της Αριστεράς" και από τα ίδια τα πράγματα δημιουργούνται κάποιες συγχύσεις στους απλούς αριστερούς πολίτες. Νομίζουμε ότι υπάρχουν δυνατότητες ενοποίησης. Ένα πρώτο βήμα θα ήταν η αλλαγή του τίτλου του ΣΥΡΙΖΑ χωρίς να αλλάζει η συντομογραφία του. Για παράδειγμα, θα μπορούσε, να ονομαστεί ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ (ή ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ) ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Από τη μεριά της Κίνησής μας δεν το θεωρούμε κεφαλαιώδες αυτό το ζήτημα. Νομίζουμε, όμως, ότι ο τίτλος αυτός ανταποκρίνεται καλύτερα για τα σημερινά δεδομένα και ταυτόχρονα παραμερίζει τις αντιρρήσεις που υπήρξαν στο παρελθόν.
Συγκρότηση Συντονιστικής Επιτροπής, Γραμματείας και βασικών επιτροπών του σχήματος και με νέα πρόσωπα που θέλουν πιο αποφασιστικά βήματα στην υπόθεση της συνεργασίας.
Μια βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία του σχήματος είναι ο σεβασμός της αυτοτέλειας οργανώσεων, κομμάτων και κινήσεων που συνεργάζονται και η φροντίδα ώστε να αντιμετωπίζονται προβλήματα που θα προκύπτουν από την καθημερινή δράση.
Μέχρι σήμερα τόσο ο "ΧΩΡΟΣ…" όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ και η "Πρωτοβουλία…" λειτούργησαν με βάση την αρχή της ομοφωνίας. Αυτή η αρχή, αναγκαία και χρήσιμη για ένα χρονικό διάστημα, προκαλεί κάποιες δυσκαμψίες και αναποτελεσματικότητες ως μόνιμη κατάσταση. Θεωρούμε ότι ωρίμασαν οι συνθήκες για ένα άλλο πιο λειτουργικό σύστημα, στη βάση της αρχής της πλειοψηφίας έστω με ενισχυμένο χαρακτήρα. Η θέση για αρνησικυρία να ισχύει για σοβαρά ζητήματα κυρίως ιδεολογικού χαρακτήρα .
Πολιτική βάση για μια τέτοια προσπάθεια είναι τόσο η Διακήρυξη της "Πρωτοβουλίας…" όσο και τα άλλα ντοκουμέντα που κατά καιρούς έχουν συμφωνηθεί: Θέσεις για το ασφαλιστικό, για τα εργασιακά και την οργανωτική ενότητα και την ενότητα δράσης του συνδικαλιστικού κινήματος, για το 35ωρο, την ανεργία, τους οικονομικούς μετανάστες, την ακρίβεια, την υγεία, οι αποφάσεις ενάντια στον πόλεμο και τη "νέα τάξη", για την κρατική τρομοκρατία και την προστασία των δημοκρατικών και ατομικών δικαιωμάτων των πολιτών, πρέπει να θεωρούνται "κεκτημένο".

11. Δεν χωρά αμφιβολία ότι οι σκέψεις αυτές δεν μπορούν να συνοψίσουν τον πλούτο των ιδεών και απόψεων που υπάρχουν στο χώρο της Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Αποτελούν βάση για μια πιο δυναμική προσπάθεια στην υπόθεση της συνεργασίας.
Με την πείρα των προηγούμενων χρόνων, παίρνοντας υπόψη τις δυσκολίες και καθυστερήσεις αλλά και τη θέληση της μεγάλης πλειοψηφίας των αγωνιστών της Αριστεράς των κινημάτων και της οικολογίας, πιστεύουμε ότι έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την αποδοχή της πρότασης για πραγματοποίηση μιας ανοιχτής, δημοκρατικής, πλατιάς ενωτικής, αντιπροσωπευτικής ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗΣ την ¶νοιξη του 2006, με θέματα:
Πρώτο: Η πολιτική και οι θέσεις της Αριστεράς απέναντι στην πολιτική και τις θέσεις του πολύχρωμου νεοφιλελευθερισμού, το δικομματισμό, το διπολισμό.
Πέρα από τα γενικότερα ζητήματα που συμφωνήθηκαν και αποτυπώθηκαν στην Πολιτική Διακήρυξη της "Πρωτοβουλίας για τη Συσπείρωση της Αριστεράς", οι δυνάμεις της Ριζοσπαστικής Αριστεράς μπορούν και πρέπει να διατυπώσουν, αναλυτικά, τη συνολικότερη συνθετική πολιτική τους πρόταση προς το λαό, τα κινήματα ως ελάχιστο πρόγραμμα μετωπικού χαρακτήρα:
Για μια άλλη οικονομική, φορολογική, δημοσιονομική πολιτική αντίθετη με τις νεοφιλελεύθερες επιλογές του δικομματισμού και του σκληρού πυρήνα της ΕΕ, υπέρ των εργαζομένων.
Για την ανεργία με κύριες προτάσεις τη στήριξη, την αποκατάσταση και με προσπάθεια να ενταχθούν στο κίνημα ενάντιά της όχι μόνο οι ντόπιοι και ξένοι άνεργοι και τα συνδικάτα, αλλά και οι δήμοι, οι νομαρχίες και άλλοι μαζικοί και κοινωνικοί φορείς.
Για την ακρίβεια, τις βασικές πηγές της, τον έλεγχο ενάντια στην αισχροκέρδεια και την αναγκαιότητα του κινήματος των πολιτών από τα κάτω.
Για τους μισθούς και τα ημερομίσθια, με στόχο βασικό αίτημα να μην υπάρχει εργαζόμενος, εργαζόμενη, ντόπιος και ξένος που να αμείβεται με μισθούς, μεροκάματα κάτω από το κατώτατο το οποίο να βρίσκεται σε ύψος για μια ανθρώπινη διαβίωση, όπως προτείνουν τα συνδικάτα σήμερα. Για την υπεράσπιση του θεσμού των συλλογικών συμβάσεων. Για ανθρώπινες συντάξεις στο ύψος του 80% των συνολικών αποδοχών του εργαζόμενου.
Για το ασφαλιστικό και για την πιο πλατιά συσπείρωση ώστε να ανατραπούν τα σχέδια της κυβέρνησης, τα επανεμφανιζόμενα σχέδια Γιαννίτση που επιχειρούν να καταργήσουν, στην ουσία, το δημόσιο σύστημα ασφάλισης.
Για το ωράριο και τις εργασιακές σχέσεις γενικότερα που με την υλοποίηση των σχεδίων της μεγαλοεργοδοσίας, των πολυεθνικών και της κυβέρνησης οδηγούν σε καθεστώς εργασίας "από ήλιο σε ήλιο".
Για τα ζητήματα της νεολαίας, της γυναίκας και της σύγχρονης μάστιγας των ναρκωτικών.
Για την παιδεία, την υγεία και πρόνοια.
Για τις αποκρατικοποιήσεις και το ξεπούλημα της περιουσίας του λαού,
Για τα προβλήματα των οικονομικών μεταναστών και το συντονισμό δράσης για την απόκρουση της διπλής και τριπλής εκμετάλλευσής τους.
Για τα δημοκρατικά δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες που βρίσκονται στον Προκρούστη της αντιτρομοκρατικής υστερίας.
Για τα λεγόμενα εθνικά θέματα και την απόκρουση των σοβινιστικών και εθνικιστικών απόψεων, του ραγιαδισμού που καλύπτεται με το ένδυμα του κοσμοπολιτισμού.
Για την ιδεολογική αντιπαράθεση με τον ανορθολογισμό και τη θρησκοληψία που μεταβάλλεται καθημερινά σε εμπόριο ψυχών και πολιτικό υποκείμενο στα δρώμενα.
Για το περιβάλλον και την κατανόηση της σοβαρότητας του προβλήματος. Δεν μπορεί να ισχυριζόμαστε και σωστά, ότι οι δολοφόνοι του περιβάλλοντος τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα κι εμείς να πηγαίνουμε με τον αραμπά!
Για τα προβλήματα της αγροτιάς κάτω από το βάρος των πιέσεων και της νέας ΚΑΠ.
Για τα προβλήματα των μικρομεσαίων επιχειρήσεις υπό την καθημερινή απειλή των ακάλυπτων επιταγών.
Για τον πολιτισμό και την απόκρουση των γενικότερων "νεοταξικών" ισοπεδωτικών σχεδίων για έναν πολιτισμό χωρίς πολιτισμούς.
Για τον αθλητισμό και τον αγώνα για μαζική άθληση και όχι για εμπόριο, αποπροσανατολισμό και πεδία εκτόνωσης. Να ενισχυθούν και να αξιοποιηθούν, συντονισμένα, οι πρωτοβουλίες φορέων της βάσης που δίνουν μεγάλη μάχη, χωρίς καμιά ουσιαστική στήριξη, ενάντια σε κατεστημένες καταστάσεις, συμφέροντα και τον επαγγελματισμό, για τον πραγματικό αθλητισμό.
Δεύτερο: Η δράση της Αριστεράς στα πλαίσια του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος, γενικότερα στο μαζικό κίνημα, στο Κοινωνικού ΦΟΡΟΥΜ για την υπεράσπιση των θεμελιακών εργασιακών, ασφαλιστικών, δημοκρατικών δικαιωμάτων του λαού. Στη λογική της Αριστεράς δεν έχει θέση το σεχταριστικό σκεπτικό: "προτείνουμε το μάξιμουμ για να μην υπάρξει σύμπτωση ούτε στο μίνιμουμ". Στη λογική της Αριστεράς και μάλιστα στη φάση που βρίσκεται το κίνημα, η ενότητα δράσης στο πρόβλημα πρέπει να είναι καθημερινό της μέλημα.
Δεν συνεργαζόμαστε μόνο με κάποιον που συμφωνεί με το δικό μας στρατηγικό στόχο αλλά με κάποιον για την προώθηση και λύση των προβλημάτων, για τη βελτίωση της θέσης του λαού, ως τα όρια που αυτός μπορεί και θέλει να συνεργαστεί. Είναι άλλο ζήτημα αν και κατά πόσο μπορούμε να πείσουμε ότι πίσω από το μερικό υπάρχει και το γενικό, πίσω από το μεροκάματο υπάρχει και το όνειρο…
Τρίτο: Οργανωτικά ζητήματα. Δεν χωρά αμφιβολία ότι η πιο ορθή πολιτική θα παραμείνει ορθή στα χαρτιά στο βαθμό που δεν παίρνονται πρακτικά μέτρα για την εφαρμογή της. Από την άποψη αυτή οφείλουμε να εξετάσουμε όλες τις δυνατότητες μορφών οργάνωσης ως κινητήρα για την υλοποίηση αυτών που αποφασίζονται.

  
top
ΙΙΙ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ KAI ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ  
 
12. Η οικονομία της Ελλάδας, στους βασικούς της κρίκους, ήταν και παραμένει, άμεσα και έμμεσα, εξαρτημένη. Στα πλαίσια της λεγόμενης "παγκοσμιοποίησης", της διεθνοποίησης, της ΕΟΚ και της ΕΕ, με την ΟΝΕ και το ενιαίο νόμισμα, η εξάρτηση αυτή γίνεται, σήμερα, πιο αναγνωρίσιμη από πλατύτερα στρώματα του πληθυσμού.
Στον τομέα της βιομηχανίας η εικόνα είναι δραματική και καταγράφει το τεράστιο μέγεθος ευθυνών όλων των κυβερνήσεων για τις πολιτικές που άσκησαν τις τελευταίες δεκαετίες, πολιτικές που μιλούσαν για κλαδικές πολιτικές αλλά δεν υπήρχαν τέτοιες. Τα τελευταία 30 χρόνια έκλεισαν ή μεταφέρθηκαν σε γειτονικές χώρες "φτηνού κόστους", χιλιάδες μεταποιητικές βιομηχανίες, βιοτεχνίες. Εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες, εργάτριες, οδηγήθηκαν στην ανεργία, στην υποαπασχόληση, σε διάφορα παρασιτικά επαγγέλματα, στην παραοικονομία. Ολόκληρες περιοχές έχουν ερημώσει.
Στο χώρο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και στο λιανικό εμπόριο η εικόνα που εμφανίζεται, σύμφωνα με τα στοιχεία, είναι επιεικώς δύσκολη. Χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις κλείνουν καθημερινά και αυτό συνεπάγεται απολύσεις εργαζομένων που οδηγούνται προς την ανεργία. Αυτή η κατάσταση δεν δημιουργείται μόνο από τις αντικειμενικότητες του πολυεπαγγελματισμού, αλλά κυρίως από τις ισχυρές πιέσεις που ασκούν τα μεγάλα πολυκαταστήματα τα οποία μονοπωλούν τους βασικούς τομείς διακίνησης. Τα απλήρωτα δάνεια και οι ακάλυπτες επιταγές αποτελούν βρόγχο για χιλιάδες οικογενειακές επιχειρήσεις. Οι αρνητικές εξελίξεις επιταχύνονται με την εφαρμογή των νέων ωραρίων από τη μεριά της κυβέρνησης που, αν γενικευτούν και υλοποιηθούν, στην πράξη, η αλυσίδα στο κλείσιμο μικρών μονάδων θα γίνει ακόμα μεγαλύτερη.
Ο τουρισμός και η λεγόμενη τουριστική βιομηχανία εμφανίζουν σκαμπανεβάσματα λόγω της φύσης τους, αλλά και λόγω έλλειψης στρατηγικών. Αναμφίβολα, ο τομέας αυτός κάλυψε ένα σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού, κυρίως μερικής, εποχιακής απασχόλησης, από την καταστροφή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας.
Σταθερή αύξηση, με διακυμάνσεις, εμφανίζει ο τομέας των υπηρεσιών και ειδικότερα οι υπηρεσίες νέων τεχνολογιών και διακίνησης νέων προϊόντων, κυρίως διατροφής. Σχετική αύξηση εμφάνισε και ο τομέας των κατασκευών και όλο το κύκλωμά του, λόγω και των ολυμπιακών έργων, αλλά τελευταία εμφανίζει σημαντική κάμψη. Με την πολιτική γης και κατοικίας και της σημερινής κυβέρνησης η αρνητική πορεία θα ενταθεί με όλα τα αρνητικά αποτελέσματα που θα έχει για το σύνολο της οικονομίας, με δεδομένο ότι οι κατασκευές, μικρές και μεγάλες, αποτελούσαν ένα σημαντικό κινητήρα.
Στον αγροτικό τομέα η τροποποίηση της ΚΑΠ, η μετατροπή των επιδοτήσεων σε εισοδηματικές ενισχύσεις και η αποξένωση της ΚΑΠ από τα προϊόντα και την τύχη τους στην αγορά, θα έχει ακόμα πιο αρνητικές συνέπειες για τη μικρομεσαία αγροτιά.
Η κρίση πετρελαίου, τα τεράστια παιχνίδια των κερδοσκόπων γύρω από το ζήτημα αυτό, οι σχέσεις όλων των οικονομιών με αυτή την πηγή ενέργειας, οι καθυστερήσεις στην αναζήτηση άλλων πηγών, είναι παράγοντες που θα επιδεινώσουν τα προβλήματα και της ελληνικής οικονομίας. Η αναγκαιότητα για ένα πλατύ κίνημα ενάντια στην ακρίβεια εμφανίζεται ως επείγουσα σήμερα. Ο ενιαίος, πλατύς αγώνας ενάντια στην ακρίβεια, άμεσα, σχετίζεται με την προστασία του εισοδήματος των εργαζομένων, ειδικότερα των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, αλλά την ίδια στιγμή και όσο αυτό το κίνημα θα αποκτάει σταθερότητα και συνέχεια θα πιέζει για αναζήτηση, από τους υπεύθυνους των κυβερνήσεων, εναλλακτικών πηγών ενέργειας.
  
top
Η ΤΑΞΙΚΗ ΠΑΛΗ ΘΑ ΕΝΤΑΘΕΙ  
 
13. Γενικότερα, η κατάσταση στον αγροτικό τομέα, στη βιομηχανία και στη βιοτεχνία, τα σημάδια κάμψης στις κατασκευές, σπρώχνουν έναν ολόκληρο κόσμο κυρίως προς τις υπηρεσίες, προς νέα επαγγέλματα. Προσφορά και ζήτηση, όμως, δεν βρίσκονται σε κάποια σχετική ισορροπία και, επομένως, όσα λέγονται περί μείωσης της ανεργίας είναι σκέτη προπαγάνδα όλων των κυβερνήσεων. Στην πράξη πρόκειται για μια κατάσταση όπου οι λάτρεις του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την αναπτυσσόμενη φτώχεια που οι ίδιοι δημιουργούν και επιχειρούν με τεχνάσματα και την αχαλίνωτη προπαγάνδα, να τη μοιράσουν σε όσους γίνεται περισσότερους.
Ο εκσυγχρονισμός στα μέσα παραγωγής ο οποίος είναι αντικειμενική εξέλιξη, παίρνει το χαραχτήρα της οπισθοδρόμησης στο επίπεδο των κλασικών, κατακτημένων, δικαιωμάτων των εργαζομένων. Αυτή η οπισθοδρόμηση βαφτίζεται "εκσυγχρονισμός"! Και όχι μόνο αυτό αλλά, στο επίπεδο της καθημερινής προπαγάνδας, γίνεται προσπάθεια, δυστυχώς με αποτελέσματα, να περάσει η αντίληψη ότι ο καπιταλισμός που γνωρίσαμε τελείωσε, τώρα δεν υπάρχουν ανταγωνιστικές τάξεις, κεφαλαιούχοι και εργάτες αλλάζουν ταυτότητα, γίνονται "κοινωνικοί εταίροι" και συνυπεύθυνοι της κρίσης!
Εξηγούν οι προπαγανδιστές της ταύτισης κεφαλαιούχου-εργάτη ότι ο σημερινός εργάτης, αυτός που χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες με διάφορους τρόπους, δεν έχει σχέση με το χτεσινό εργάτη. Αυτός, ο "χθεσινός", είχε προσδιορισμένα πλαίσια εξαρτημένης εργασίας, ενώ σήμερα, σε εκτεταμένη κλίμακα, δουλεύει χωρίς αυτές τις … εξαρτήσεις. Δεν μπορεί, μας βεβαιώνουν, ο "νέος" παραγωγός, ο χρήστης των νέων τεχνολογιών να έχει τον τίτλο του εργάτη γιατί τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά και επομένως δεν τον αφορούν πλέον οι "τυπικές", νομικές, συμβατικές "παλιομοδίτικες" ρυθμίσεις σ' ό,τι αφορά το εργασιακό καθεστώς και τα άλλα, "παλιά" δικαιώματα. Με βάση αυτή τη λογική και με τις κατευθύνσεις της ΕΕ, επανεξετάζεται όλο το πλαίσιο των "παλιομοδίτικων" εργασιακών σχέσεων.
Στο όνομα των διαφοροποιήσεων που συντελούνται στις γραμμές της εργατικής τάξης, επιχειρείται η πλήρης ανατροπή των όρων "πώλησης" της εργατικής δύναμης, όπως αυτοί διαμορφώθηκαν με αγώνες και θυσίες τον προηγούμενο αιώνα.
Επομένως, δεν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με επιμέρους αλλαγές. Η κατάργηση, στην ουσία, των συλλογικών συμβάσεων, η κατάργηση του θεσμοθετημένου και συμβατικού χρόνου εργασίας, η κατάργηση, στην πορεία, του δημόσιου χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης, το σύνολο των αντεργατικών, αντιδραστικών ρυθμίσεων σ' όλο το πλέγμα των εργασιακών σχέσεων, οι αντιδημοκρατικές ρυθμίσεις για την αναχαίτιση των αντιδράσεων, δεν συνιστούν επιμέρους αλλαγές. Πρόκειται για μια συνολική, διαχρονική επίθεση, με στοιχεία ρεβάνς, από τη μεριά του κεφαλαίου και των εκπροσώπων του η οποία, αν περάσει, όπως τη σχεδιάζουν, θα έχουμε ένα τεράστιο πισωγύρισμα σ' ό,τι αφορά στα θεμελιακά δικαιώματα των εργαζομένων.
 
top
ΜΕΤΩΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΡΟΥΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΚΛΗΡΟΥ ΠΥΡΗΝΑ ΤΗΣ ΕΕ  
 
14. Πάνω από δέκα χρόνια τώρα η Λευκή Βίβλος, για την "ανάπτυξη", την "ανταγωνιστικότητα" και την "απασχόληση", αποτελεί το θεμελιακό κείμενο γραμμής της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών: Για τη μείωση του λεγόμενου μη μισθολογικού κόστους εργασίας, που αφορά τις εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση και συνεπάγεται δραματικές συνέπειες για τα Ασφαλιστικά Ταμεία των εργαζομένων. Για τη γενίκευση της μερικής και των ελαστικών μορφών απασχόλησης. Για την προώθηση της τηλεργασίας, με εργαζόμενους χωρίς συλλογική έκφραση και με άγνωστα τα βασικά δικαιώματα της εξαρτημένης εργασίας (δώρα, άδειες, δημόσια κοινωνική ασφάλιση, σταθερό ωράριο). Για την προώθηση της γεωγραφικής και κλαδικής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού.
Ιδιαίτερα μετά την ένταξη στη Συνθήκη του ¶μστερντάμ ειδικού κεφαλαίου για την "απασχόληση" και την ανάθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο να ελέγχουν τις επιδόσεις των κρατών-μελών στην υλοποίηση της πολιτικής απασχόλησης -κατά τα πρότυπα ελέγχου της οικονομικής πολιτικής από το ECOFIN- η πολιτική απασχόλησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες, ελεγχόμενους μέσα από τα προγράμματα απασχόλησης που κάθε κράτος υποβάλλει κάθε χρόνο στην ΕΕ. Οι τέσσερις αυτοί πυλώνες είναι:
-Η προώθηση της μερικής απασχόλησης.
-Η εφαρμογή προγραμμάτων συνεχούς ειδίκευσης και επανειδίκευσης των εργαζομένων, με στόχο την προώθηση της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού. Στην κατεύθυνση αυτή κατασπαταλώνται τεράστιοι πόροι του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, με άμεση χρηματοδότηση και των εργοδοτών, προκειμένου ο εργαζόμενος να γίνει "απασχολήσιμος". Έτσι, η ευθύνη για την ανεργία μετατοπίζεται από το κράτος και την πολιτική του, στον εργαζόμενο, ο οποίος δεν είναι αρκούντως "ελαστικός" για να μπορέσει να βρει δουλειά.
-Η προώθηση της "επιχειρηματικότητας" των εργαζομένων (αν δεν μπορούν να βρουν δουλειά, να γίνουν επιχειρηματίες…).
-Η τεχνητή προώθηση της εξίσωσης των δύο φύλων στην απασχόληση. Η προώθηση της εξίσωσης των δυο φύλων δεν είναι μόνο επιθυμητή, αλλά και ένας από τους βασικούς στόχους της Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Αλλά όταν αυτή η "εξίσωση" χρησιμοποιείται ως εφαλτήριο για την αφαίρεση και των στοιχειωδών, σήμερα, μέτρων προστασίας της γυναίκας στην παραγωγική διαδικασία, όχι μόνο δεν μειώνει, ουσιαστικά, την ανεργία, αλλά μαζί μ' αυτή οξύνει και όλα τα άλλα προβλήματα που απασχολούν ιδιαίτερα την εργαζόμενη γυναίκα.
Τις συνέπειες αυτής της πολιτικής βιώνουν όλοι οι εργαζόμενοι. Η ανεργία παραμένει η μεγάλη μάστιγα με περισσότερα θύματα γυναίκες και νέους.
Στην ολομέτωπη διαχρονική επίθεση των διάφορων κυβερνήσεων στον πυρήνα των θεμελιακών δικαιωμάτων των εργαζομένων, υπάρχουν αντιστάσεις, αλλά δεν έχουν την ποιότητα και ένταση που απαιτούν οι περιστάσεις. Δεν εντάσσονται σ' ένα συνολικό και προσδιορισμένο σχέδιο δράσης που θα κινητοποιεί πλατιές κοινωνικές δυνάμεις και θα διαμορφώνει τις πιο ευρείες συμμαχίες στη βάση των ίδιων των προβλημάτων. Το κρίσιμο ζήτημα είναι πώς αυτές οι αντιστάσεις θα πάρουν διευρυμένο χαρακτήρα και θα καταφέρουν να ξεπεράσουν τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν, εδώ και χρόνια, στο μαζικό κίνημα.

15. Πρόσφατα η ΚΕΔΑ και άλλες δυνάμεις της Αριστεράς προτείναμε κοινή δράση σ' όλα τα επίπεδα του συνδικαλιστικού κινήματος με ελάχιστους στόχους πάλης. Προσδιορίσαμε σαν ελάχιστους στόχους τα σημαντικότερα, τα θεμελιακά ζητήματα που αντιμετωπίζουν και οι εργαζόμενοι στους παραδοσιακούς τομείς παραγωγής και οι εργαζόμενοι στους νέους:
Εργασιακά με κέντρο βάρους στο χρόνο εργασίας, στις απολύσεις και στην ανεργία. Συλλογικές Συμβάσεις που ως θεσμός και κατάκτηση των εργαζομένων απειλείται συνολικά και συστηματικά αντικαθίσταται από ατομικές συμφωνίες. Κοινωνική Ασφάλιση, μια από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις και έκφραση της αλληλεγγύης της εργατικής τάξης, η οποία καθημερινά συρρικνώνεται στο κοινωνικό της σκέλος.
Πιστεύουμε ότι με την πρόταση αυτή για ενότητα δράσης στο πρόβλημα θα δημιουργούνταν οι προϋποθέσεις να γυρίσουμε σελίδα και να αλλάξουμε την κατάσταση στο μαζικό κίνημα ώστε να γίνει κατορθωτό να ξεμπλοκαριστεί και να ξεπεράσει τις παραταξιακές πολώσεις του παρελθόντος. Ταυτόχρονα θα παρεμποδίζονταν τα διασπαστικά σχέδια που με δυναμικό, έστω έμμεσο, τρόπο βγαίνουν στο προσκήνιο σήμερα.

Έχουμε την πεποίθηση ότι μια πανελλαδική σύσκεψη το αμέσως επόμενο διάστημα συνδικαλιστικών του ΣΥΡΙΖΑ και άλλων δυνάμεων της Αριστεράς και ανεξάρτητων συνδικαλιστικών κινήσεων, ώστε να επανεκτιμηθούν ορισμένα ζητήματα στη βάση της σημερινής πραγματικότητας, θα ήταν γενικότερα χρήσιμη, κυρίως χρήσιμη για τους εργαζόμενους, οι οποίοι συχνά παρακολουθούν αμήχανοι τις εσωτερικές συγκρούσεις στις γραμμές του μαζικού κινήματος.

  
top
ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ Η ΔΥΣΑΡΕΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΠΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ  
 
16. Μεγάλα τμήματα του εργαζόμενου λαού, εργατική τάξη, αγρότες, μικρομεσαίοι, δυσανασχετούν. Ένας κόσμος που ψήφισε ΝΔ είναι ανήσυχος, αντιλαμβάνεται σήμερα ότι οι προσδοκίες του διαψεύδονται. Ωστόσο, το κόμμα της ΝΔ, ως κυβερνητικό κόμμα, με τους μηχανισμούς που διαθέτει, προσπαθεί και ως ένα βαθμό καταφέρνει να καταλαγιάζει αυτές τις ανησυχίες και μοιράζοντας διάφορες επιταγές, καλυμμένες και ακάλυπτες, στα "δικά της παιδιά", αποφεύγει ή προσπαθεί να αποφύγει έντονες αναστατώσεις στο εσωτερικό της.
Στο χώρο του ΠΑΣΟΚ τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Οι επιλογές της ηγεσίας του έρχονται σε αντίθεση, συχνά κατάφορη, με την κοινωνική του βάση. Κυρίως, σε αντίθεση με εκείνον τον κόσμο ο οποίος μπόρεσε να αντέξει και να διατηρήσει αριστερά και προοδευτικά χαρακτηριστικά.
Στο κοινωνικό επίπεδο γίνονται συστηματικές και επίμονες προσπάθειες για τη συντηρητικοποίηση των συνειδήσεων των πολιτών. Ο φανερός ή κρυφός εθνικισμός ο οποίος διαπερνά όλους σχεδόν τους πολιτικούς οργανισμούς, συναγωνίζεται, παρ' ότι από πρώτη ματιά φαίνεται αντιφατικό, τον κοσμοπολιτισμό, ενώ στην πραγματικότητα και σε τελική ανάλυση δεν πρόκειται παρά για ένα σύγχρονο ραγιαδισμό. Η θρησκοληψία, παρ' όλες τις αντιστάσεις του ορθολογισμού και τα ανατριχιαστικά σκάνδαλα στις τάξεις του κλήρου, χρησιμοποιείται σαν υπνωτικό για μεγάλες μάζες ανθρώπων, εκμεταλλεύεται τα αγνά αισθήματα των πιστών και τις μεταφυσικές τους αναζητήσεις και, τελικά, μετατρέπεται σε μια καλοστημένη κερδοφόρα επιχείρηση με πολιτικές σχέσεις και βλέψεις. Την ίδια στιγμή και προς την ίδια κατεύθυνση αποπροσανατολισμού και ύπνωσης των μαζών εντείνονται τα εκφυλιστικά φαινόμενα, κάθε μορφής, στην κοινωνία και τα οποία υπερπροβάλλονται από όλα, σχεδόν, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης των εργολάβων και των αετονύχηδων.
Η Αριστερά θα μπορούσε, με αποφασιστικές αλλαγές στην πολιτική και την ταχτική της, να διαδραματίσει σημαντικό θετικό ρόλο και στο χώρο του μαζικού κινήματος και να αξιοποιήσει τις διεργασίες που γίνονται στα κόμματα του νεοφιλελευθερισμού. Δεν μπορεί οι δυνάμεις του πολύχρωμου νεοφιλελευθερισμού να καλπάζουν στο δρόμο των αντιλαϊκών μέτρων και η Ριζοσπαστική Αριστερά, το κίνημα, γενικότερα, να προχωρεί, κατακερματισμένο και με βήματα χελώνας.
Το ζήτημα δεν είναι αν οι δυνάμεις της Αριστεράς με τη συνεργασία τους και την ενιαία αντίστασή τους θα μπορούσαν να αποτρέψουν, σήμερα, με βάση τον τωρινό συσχετισμό, το σύνολο των αντιλαϊκών επιλογών του μεγάλου κεφαλαίου, της κυβέρνησης και γενικότερα των στρατηγικών του δικομματισμού. Αναμφίβολα, όμως, θα αναχαίτιζαν τις επιθέσεις και μέσα από την ενωτική δυναμική θα διαμορφώνονταν άλλες προοπτικές.
  
top
ΣΤΑΘΕΡΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΡΑΓΙΑΔΙΣΜΟ, ΤΟΝ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟ, ΤΗ ΘΡΗΣΚΟΛΗΨΙΑ  
 
17. Στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής η σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ όπως και οι προηγούμενες του ΠΑΣΟΚ, κινούνται στο γενικότερο πλαίσιο ενός νέου διεθνούς δικαίου που διαμορφώνουν οι κυρίαρχες δυνάμεις του πλανήτη, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους. Δηλαδή, "ταχτοποίηση" των όποιων εκκρεμοτήτων και διαφορών, έτσι που να μη διαταράσσουν και να μην αμφισβητούν τις κεντρικές τους επιλογές. Αυτό διαπιστώνεται με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο στην υπόθεση της Κύπρου, της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και του Αιγαίου.
Η ΚΕΔΑ συμπορευόμενη με όλες τις δυνάμεις της Αριστεράς στην Κύπρο και στην Ελλάδα, υποστήριξε και υποστηρίζει τη θέση για βιώσιμη λύση του Κυπριακού προβλήματος με πρόνοιες για την ομαλή μελλοντικά συμβίωση των δυο κοινοτήτων και σύμφωνα με τις παλιότερες αποφάσεις του ΟΗΕ.
Το Κυπριακό πρόβλημα, κοινωνικοταξικό, στην βάση του, μπήκε σε νέα φάση μετά την απόρριψη του σχεδίου Ανάν και την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Το κρίσιμο ζήτημα που τέθηκε και τίθεται είναι αν οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι, Αρμένιοι και Μαρωνίτες, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, θα πάρουν, οι ίδιοι, τη μεγάλη απόφαση, να συμβιώσουν σε μια ενιαία, διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, σε μια ενιαία και ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία. Από την άποψη αυτή θα πρέπει να αντιμετωπίσουν, από κοινού, το πρόβλημα και να παρακάμψουν τις όποιες παγίδες βάζουν όσοι κάνουν ότι ενδιαφέρονται για λύση, ενώ στην πράξη την τορπιλίζουν. Πιστεύουμε πως αυτό μπορεί να επιτευχθεί αν όλοι όσοι πραγματικά ενδιαφέρονται για τη λύση του Κυπριακού, μείνουν μακριά από εθνικισμούς και προσπαθήσουν να επουλώσουν τα τραύματα του παρελθόντος, αυτά τα τραύματα που προκάλεσαν τα μεγάλα συμφέροντα και οι προβοκάτορες ένθεν κακείθεν.
Η Κύπρος είναι μια ανεξάρτητη χώρα μέλος του ΟΗΕ και σήμερα μέλος της ΕΕ. Αυτό το γεγονός δεν μπορεί να παραγνωρίζεται. Οι πολιτικές δυνάμεις της Ελλάδας έχουν χρέος να συμβάλουν, στο μέτρο της ευθύνης τους, στην αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων ανακύπτουν στην προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος.

18. Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις: Σε αντίθεση με υπερβολές που εκφράζονται από δυνάμεις της Τουρκίας και της Ελλάδας, υπερβολές που έχουν να κάνουν τόσο με τις μνήμες όσο και κυρίως με πολιτικές και άλλες σκοπιμότητες, η ανάπτυξη των σχέσεων, με προοπτική, θα είναι γενικότερα ωφέλιμη για τους δυο λαούς. Οι όποιες ελληνοτουρκικές διαφορές, σαφώς προσδιορισμένες από το διεθνές δίκαιο που αποτελεί τη βάση επίλυσης προβλημάτων, χωρίς επιδιαιτητές που αλλοιώνουν, για τις δικές τους σκοπιμότητες, το χαρακτήρα του, καθώς επίσης και στα πλαίσια της ειρηνικής συνύπαρξης των δυο γειτονικών χωρών, μπορούν να αντιμετωπιστούν.
Οι δυο λαοί δεν έχουν να μοιράσουν τίποτα μεταξύ τους. Προς την κατεύθυνση ανάπτυξης φιλικών σχέσεων των δυο λαών μπορεί και πρέπει να αναπτυχθούν πρωτοβουλίες από τους φορείς της βάσης. Το ιδιόμορφο καθεστώς της Τουρκίας, οι διώξεις αγωνιστών της δημοκρατίας και της ανεξαρτησίας, δεν πρέπει να μειώνουν, αλλά αντίθετα να αυξάνουν τη δράση μας και την αλληλεγγύη μας προς το λαό της γειτονικής χώρας.
Σχετικά με το ζήτημα της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ: Είναι θέμα επιλογής του ίδιου του λαού της Τουρκίας στην κρίση του οποίου πρέπει να τεθεί. Πάντως δεν είναι θρησκευτικό ζήτημα, όπως το αναδείχνουν ορισμένες δυνάμεις, αλλά μεγάλο οικονομικό, πολιτικό ζήτημα. Όπως πολιτικό, εσωτερικό ζήτημα της κυρίαρχης τάξης της Τουρκίας, είναι και το γεγονός της συνέχισης του πολέμου, με άλλα μέσα, προς την Κυπριακή Δημοκρατία. Αυτό, στην ουσία, σημαίνει η επιμονή μη αναγνώρισης της Κύπρου όχι μόνο ως χώρα μέλος της ΕΕ, αλλά και ως ανεξάρτητη χώρα μέλος του ΟΗΕ.

19. Σχετικά με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, η ΚΕΔΑ υποστηρίζει σταθερά την άποψη για επιτάχυνση της διαδικασίας διμερών επαφών και συνομιλιών με κατανόηση ευαισθησιών που όλοι κουβαλάμε από το παρελθόν, για στήριξη της γειτονικής μας χώρας που μόλις βγήκε από μια περιπέτεια -στην ουσία έναν επιβαλλόμενη εμφύλια διαμάχη- για ανάπτυξη πολύπλευρων σχέσεων ώστε να μπορέσει αυτή η χώρα να ορθοποδήσει σχετικά, ώστε να μην κατορθώνουν οι διάφοροι "σωτήρες", κυρίως οι ξένοι, να εκμεταλλεύονται τη δυστυχία των ανθρώπων, αλλά και τους φανατικούς, που πάντα υπάρχουν, για να παίζουν τα δικά τους παιχνίδια.
Βεβαίως, το ζήτημα του ονόματος δεν θα μπορούσε να αφήνει αδιάφορο κανέναν, πολύ περισσότερο που στο παρελθόν σχετικά με την υπόθεση της Μακεδονίας χύθηκε πολύ αίμα και οι αλυτρωτισμοί δεν έλειψαν από καμιά μεριά. Ένα ζήτημα γεωγραφικό και ιστορικά λυμένο, έστω με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου μετά τους Βαλκανικούς πολέμους, έγινε μέγα πολιτικό θέμα και με την ανάλογη υποδαύλιση όξυνε τα εθνικιστικά πάθη. Ακόμα και σήμερα οι προβλέψεις του πακέτου Πινέιρο θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση επίλυσης του προβλήματος.
Με βεβαιότητα υποστηρίζουμε ότι στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, στα ζητήματα του πολέμου και της ειρήνης, στα ζητήματα Κύπρου και των ελληνοτουρκικών σχέσεων, στα ζητήματα των Βαλκανίων, του εθνικισμού θα μπορούσε να υπάρξει κοινή άποψη και συγκροτημένη παρέμβαση από τη Ριζοσπαστική Αριστερά, ως σύνολο. Δυστυχώς δεν επιτεύχθηκε κάτι τέτοιο και έτσι ήταν συνολικά αποδυναμωμένος ο λόγος της τόσο μέσα στη Βουλή, όσο και στο κοινωνικό επίπεδο, πράγμα που δεν έμεινε αναξιοποίητο από τις δυνάμεις του δικομματισμού.
Οφείλουμε, όμως, να επιμείνουμε προς την κατεύθυνση αυτή ώστε οι διαφορές που υπάρχουν μεταξύ λαών να αντιμετωπίζονται, έγκαιρα, από τις κυβερνήσεις των γειτονικών χωρών, προτού αναζητηθεί η "βοήθεια" των μεγάλων "φίλων" που όλοι γνωρίζουμε τι συνεπάγεται μια τέτοια "βοήθεια".

  
top
ΘΕΣΕΙΣ ΑΡΧΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ  
 
20. Τα προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πρώτου και δεύτερου βαθμού, δεν αντιμετωπίζονται ούτε με τα εκλογικά τεχνάσματα της κυβέρνησης, ούτε με τη γενικότερη αντίληψη των τελευταίων δεκαετιών που τείνει να γίνει μόνιμη κατάσταση ότι η Τ.Α: Είναι, όπως και άλλοι θεσμοί, το μακρύ χέρι του κράτους.
Βαδίζοντας προς τις δημοτικές, νομαρχιακές εκλογές η Αριστερά έχει καθήκον να αναδείξει τα πραγματικά προβλήματα, να αγωνιστεί για μια Τοπική Αυτοδιοίκηση, αυτοδιοίκηση και όχι ετεροδιοίκηση, ζητιάνο της εκάστοτε κυβερνητικής εξουσίας και των διάφορων μανδαρίνων του δικομματισμού. Για τοπικούς άρχοντες που θα υπηρετούν το λαϊκό συμφέρον και όχι για προσωπικό "βόλεμα".
Η Αριστερά είναι, εξ αντικειμένου, η μόνη δύναμη που μπορεί να ανοίξει μέτωπο με τη διαφθορά, τη διαπλοκή και στο χώρο της Τ.Α, και οφείλει να το κάνει χωρίς άλλους "υπολογισμούς".
Η μάχη των τοπικών εκλογών τον Οκτώβρη του 2006 είναι σαφώς πολιτική. Οι πάντες σταθμίζουν ορισμένους παράγοντες γι' αυτή τη μάχη και από το αποτέλεσμα προσδοκούν το δυνατότερο γενικό όφελος.
Η ΝΔ θέλει να προκύψει αποτέλεσμα που να δείχνει ότι επιβεβαιώνεται η πολιτική της. Δεν έχει σημασία πόση αλήθεια θα έχει αυτό, όμως έτσι θα ερμηνευτεί τελικά, και όπως δείχνουν τα πράγματα, η συνέχεια θα είναι ένταση της αντιλαϊκής πολιτικής και με την έγκριση του λαού, όπως θα ισχυριστούν οι κυβερνητικοί αρμόδιοι.
Το ΠΑΣΟΚ θέλει να προκύψει αποτέλεσμα που να επιβεβαιώνει τις νεοφιλελεύθερες επιλογές της ηγεσίας του, να στείλει τα μηνύματά της προς τους εσωκομματικούς αντιπάλους της, να πετύχει την, έστω, προσωρινή συσπείρωση στις γραμμές του.
Η Αριστερά, χωρίς να επηρεάζεται από τα εκλογικά τεχνάσματα της κυβέρνησης αλλά και την αξιοποίησή τους από το δικομματισμό, σήμερα και αύριο, οφείλει να δώσει τη μάχη παντού, με στόχο, η επόμενη μέρα να τη βρει, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, συσπειρωμένη αλλά και πολιτικά αξιόπιστη.
Χωρίς να παραγνωρίζουμε τις ιδιομορφίες αυτών των εκλογών, πιστεύουμε ότι η Αριστερά και ειδικότερα οι δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ και της "Πρωτοβουλίας…" μπορούν να δώσουν αυτόνομα τη μάχη σ' όλες τις νομαρχίες και στους περισσότερους δήμους της χώρας.
Το βασικό σκεπτικό αυτής της μάχης δεν είναι αν η Αριστερά θα έχει περισσότερους δημάρχους και συμβούλους, πράγμα που κανέναν δεν αφήνει αδιάφορο αλλά πώς; Το βασικό σκεπτικό είναι τα προβλήματα και οι υπαίτιοι αυτών των προβλημάτων, ο ρόλος της Τ.Α μέσα στη σημερινή πραγματικότητα και οι θέσεις αρχών της Αριστεράς, καθώς επίσης και οι προβληματισμοί για την επόμενη μέρα της Αριστεράς. Επιτέλους θα πρέπει να πούμε ανοιχτά και σταθερά ένα μεγάλο, πειστικό και αποφασιστικό, όχι στο δικομματισμό και στα τεχνάσματά του, ένα μεγάλο όχι στη λεηλασία της Αριστεράς και των πολιτών. Η Αριστερά δεν μπορεί να γίνει η κολυμπήθρα του Σιλωάμ για όσους βαρύνονται με σοβαρές πολιτικές ευθύνες για την κατάσταση του λαϊκού αυτού θεσμού.
Μ' αυτό το σκεπτικό και στη βάση των γενικότερων θέσεων της Αριστεράς για τα εκλογικά συστήματα υποστηρίζουμε την απλή αναλογική και για την Τ.Α, χωρίς να παραγνωρίζουμε τις ιδιομορφίες και τις λειτουργικές ανάγκες του χώρου.
Στα εκλογικά τεχνάσματα της ΝΔ για πλειοψηφικό, στην ουσία, σύστημα στην Τ.Α η απάντηση της Αριστεράς δεν μπορεί να είναι άλλη από θέση αρχών.
  
top
ΙV. ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ  
 
21. Σχετικά με την ΕΕ τα ερωτήματα που τίθενται και σήμερα είναι: Ποιος ο χαρακτήρας της Ένωσης αυτής; Ποιοι οι στρατηγικοί στόχοι όλων αυτών, του λεγόμενου σκληρού πυρήνα, οι οποίοι πιλοτάρουν την ενοποίηση; Υπέρ και σε βάρος τίνος γίνονται όλα αυτά;
Όσοι, από το χώρο της Αριστεράς, οχυρώνονται πίσω από τις θέσεις να προχωρήσει η ολοκλήρωση με όποιες θυσίες και εκείνοι που υποστηρίζουν, και σήμερα, τη θέση για αποδέσμευση ή διάλυση ισχυρίζονται ότι έχουν απαντήσει σ' αυτά τα ερωτήματα. Κατά τη δική μας άποψη υπάρχει μια εμφανής αντίφαση στις θέσεις αυτές. Και στις δυο περιπτώσεις το όραμα ή ο λεγόμενος στρατηγικός στόχος μεταβάλλονται σε άμεσο στόχο και, στην πράξη, αγνοούνται τα άμεσα καθήκοντα, οι συνέπειες για τους λαούς, ο χώρος μέσα στον οποίο διεξάγεται και οι αντιθέσεις και συγκρούσεις που συνεπάγεται η ίδια η διαδικασία της ενοποίησης.
Το ΟΧΙ στο λεγόμενο "ευρωσύνταγμα", ιδιαίτερα το ΟΧΙ του γαλλικού λαού, ήταν ένα πολυσήμαντο γεγονός το οποίο σχετίζεται άμεσα με το παραπάνω ερώτημα. Από πολιτική, κοινωνική και οικονομική άποψη το ΟΧΙ ήταν απόλυτα σαφές και από ιδεολογική αμφισβήτησε, εν δυνάμει, τις δυο πιο πάνω στρατηγικές και έθεσε τα πράγματα στη σωστή, πραγματική τους βάση: Δεν θέλουμε αυτό που εσείς διαμορφώνετε, θέλουμε κάτι άλλο.
Η αριστερά, κυρίως οι επιτροπές βάσης στη Γαλλία, διατύπωναν έναν απλό, κατανοητό και ανθρώπινο λόγο που συνοψίζονταν στη φράση "θέλουμε μια άλλη Ευρώπη"! Δηλαδή μια Ευρώπη της ειρήνης, της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ανθρωπιάς, που θα ενσωματώνει όλες τις κατακτήσεις του παρελθόντος και θα αποτελεί τη βάση για το μέλλον. Αυτή η γραμμή αποτέλεσε το κρουστικό εργαλείο στα χέρια των υποστηρικτών του ΟΧΙ και έπειθε τον κάθε καλόπιστο πολίτη, όποια άποψη και αν έχει, για την ΕΕ. Οι απλοί εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από τις απόψεις τους για το χαρακτήρα της ΕΕ, είχαν να απαντήσουν στα ίδια "γιατί", στα ίδια απλά ερωτήματα: Ποιο το όφελος να γίνουμε και εμείς ένα καθεστώς σαν τις ΗΠΑ; Γιατί να συνταγματοποιήσουμε, να κάνουμε αιώνιες αξίες τις οικονομικές πολιτικές της συγκυρίας; Γιατί να κατοχυρωθεί, συνταγματικά, το διαβόητο Σύμφωνο σταθερότητας; Γιατί να συμφωνήσουμε για μια Ένωση που εξυπηρετεί, με απόλυτη σαφήνεια, κυνικά και, συχνά εκβιαστικά, τα συμφέροντα των λίγων έναντι των πολλών;
Η Αριστερά του ΟΧΙ οικοδόμησε την πρακτική πολιτική της αντιπαράθεση, στη βάση της διαλεκτικής λογικής ότι το μέλλον προκύπτει ως διεργασία μέσα στο σήμερα, διεργασία στην οποία μετέχει, πρωταγωνιστικά, ο ίδιος ο άνθρωπος, ο εργαζόμενος λαός. Αντίθετα, οι προπαγανδιστές του ΝΑΙ υποστήριζαν τα ωφελήματα στο μέλλον αποφεύγοντας να μιλήσουν για τα σαθρά υλικά με τα οποία οικοδομούνταν αυτό το μέλλον. Η βάση της λογικής των υποστηρικτών του ΝΑΙ ήταν ότι τόσο η τάση των οικονομικών ενοποιήσεων, όσο και οι πολιτικές μορφές με τις οποίες εκδηλώνεται είναι αντικειμενικές! Σήκωσαν τη σημαία του φόβου, την ίδια ακριβώς σημαία που ανέμιζαν οι πιο συντηρητικοί κύκλοι όλων των χωρών και όλων των πολιτικών χώρων που επιστρατεύτηκαν ως θίασοι για να κάμψουν τη φανερή αντίθεση του λαού και να ακυρώσουν τη δυναμική του ΟΧΙ. Σε όλους τους τόνους υποστήριζαν πως αν δεν ψηφιστεί η συνθήκη, διαλύεται η Ένωση. Αν δεν ψηφιστεί η συνθήκη, δεν θα υπάρξει αντίπαλο δέος στις ΗΠΑ, (κραυγαλέα ανακριβέστατο γιατί οι συντάκτες της συνθήκης δεν αποσκοπούσαν σε κάτι τέτοιο). Αν δεν ψηφιστεί η συνθήκη, θα ξεκινήσουμε από την αρχή ή το λιγότερο θα υποστούμε τις επιλογές της συνθήκης της Νίκαιας, λες και η συνθήκη για το ευρωσύνταγμα δεν ενσωμάτωνε τόσο τη συνθήκη της Νίκαιας όσο και τις άλλες που είχαν προηγηθεί!
  
top
ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΟΥΜΕ ΘΕΤΙΚΑ ΤΑ ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΚΟ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟ  
 
22. Όσοι, στη χώρα μας, προσπάθησαν να υφαρπάξουν το ΝΑΙ, με απαράδεκτο, προκλητικό, αντιδημοκρατικό τρόπο μέσα από τη Βουλή, ευτελίζουν κάθε έννοια δημοκρατίας. Σ' ό,τι αφορά την Αριστερά εμείς πιστεύουμε ότι, σήμερα, δεν βρίσκεται αντιμέτωπη με το δίλημμα να φτιάξουμε ένα καλό ευρωσύνταγμα ή να μπαλώσουμε αυτό που απορρίφτηκε. Τα συντάγματα δεν γίνονται έτσι. Όταν έρθει η ώρα όπου το παλιό "έφαγε τα ψωμιά του" και το καινούργιο κάνει την εμφάνισή του, όλοι θα το βλέπουν και δεν θα χρειαστούμε επιτροπές "σοφών" για να μας το δείξουν! Το άμεσο πολιτικό καθήκον είναι η θετική αξιοποίηση και αποκρυπτογράφηση του γαλλικού ΟΧΙ με ένταση της προσπάθειας για ανάλυση από τη μεριά της Αριστεράς για την άλλη Ευρώπη, για την Ευρώπη της ειρήνης, της κοινωνικής δικαιοσύνης, των δικαιωμάτων των εργαζομένων, του ουμανισμού, του σοσιαλισμού στις σύγχρονες συνθήκες. Το γαλλικό ΟΧΙ, όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσε αναταράξεις στις γραμμές του σκληρού πυρήνα της ιμπεριαλιστικής ενοποίησης, όμως οι διαδικασίες ολοκλήρωσης συνεχίζονται σε όλους τους τομείς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη του 1985 για την ενιαία αγορά, τη συνθήκη του Μάαστριχτ του 1992 για την οικονομική και νομισματική ένωση (ΟΝΕ) και την εφαρμογή του κοινού νομίσματος, τη συνθήκη του ¶μστερντάμ του 1996 για τη διαμόρφωση κοινής εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, τη συνθήκη της Νίκαιας και τη σύνοδο κορυφής της Θεσσαλονίκης του 2003 για τη θεσμική αναδιάρθρωση και τη διεύρυνση, αποτελεί μια, εν δυνάμει, υπερεθνική οντότητα με οικονομικές, νομοθετικές, εκτελεστικές, δικαστικές εξουσίες. Εξάλλου, σ' αυτές τις εξουσίες και σ' αυτές τις συνθήκες επιχείρησαν να δώσουν μια ολοκληρωμένη συνταγματική ισχύ με τη συνθήκη για το ευρωσύνταγμα. Στο χώρο της Αριστεράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν δυο, βασικά, απόψεις στρατηγικής για το χαρακτήρα και τις εξελίξεις στην ΕΕ. Η μια που υποστηρίζει την αναγκαιότητα της Ένωσης, όχι όμως αυτής που επιχειρεί να επιβάλει ο σκληρός πυρήνας και το συνταγματικό κείμενο που απορρίφτηκε και η άλλη η οποία θέτει το ζήτημα της αποδέσμευσης ή και της διάλυσης της ΕΕ στην οποία δίνει χαρακτηριστικά άμεσου πολιτικού στόχου με όσες παρενέργειες μπορεί να έχει αυτό στο πρακτικό επίπεδο, στην πάλη ενάντια στις συνέπειες από τις πολιτικές της ΕΕ.
23. Η υπόθεση της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης, ως συνέχεια της οικονομικής ενοποίησης, δεν κρίθηκε, αλλά κρίνεται. Μπορεί στο χώρο της Αριστεράς να υπάρχουν προβλήματα σύνδεσής της με την κοινωνική Αριστερά, όμως η μάχη, αντικειμενικά, προς μια τέτοια κατεύθυνση διεξάγεται καθημερινά και ασίγαστα. Το γαλλικό δημοψήφισμα σαφώς το επιβεβαίωσε αυτό. Η ΕΕ είναι ένα ευρύ πεδίο ταξικών συμφερόντων, ταξικών αντιθέσεων και συγκρούσεων. Παρακολουθούμε με έντονο ενδιαφέρον τις προσπάθειες για τη συγκρότηση του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς καθώς επίσης τις εξελίξεις στα πλαίσια της παραδοσιακής κομμουνιστικής Αριστεράς και αυτές που συντελούνται στις γραμμές των νέων ριζοσπαστικών αριστερών ρευμάτων. Πιστεύουμε ότι η κοινή δράση και η συνεργασία και των τριών αυτών ρευμάτων θα ήταν γενικότερα ωφέλιμη για τους εργαζόμενους της Ευρώπης και για την Αριστερά ειδικότερα. Η πλούσια πείρα της κοινής Ευρωομάδας θα πρέπει να αξιοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι βουλευτικές εκλογές στη Γερμανία, τον περασμένο Σεπτέμβρη, ήταν ακόμα ένα θετικό και ελπιδοφόρο μήνυμα με πολλούς αποδέκτες. Ανεξάρτητα από την όποια άποψη έχει η κάθε αριστερή δύναμη στη χώρα μας για το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών ή τις ενστάσεις της για τη συμμαχία που εκφράστηκε μέσα από το νέο Αριστερό Κόμμα, το μήνυμα ήταν αρκετά σαφές: Μεγάλο τμήμα του γερμανικού λαού αποδοκιμάζει το νεοφιλελευθερισμό, το συντηρητικό δικομματισμό. Η επιτυχία αυτή του νέου Αριστερού Κόμματος, μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ανοίξει δρόμους στο αύριο με γενικότερες θετικές επιδράσεις.
  
top
ΝΑ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ ΤΟ ΣΥΝΘΗΜΑ: "ΘΕΛΟΥΜΕ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΕΥΡΩΠΗ"  
 
24. Η Αριστερά στη θέση των διάφορων διλημμάτων χρειάζεται να θέσει το ερώτημα: Ποια Ευρώπη θέλουμε και πώς αγωνιζόμαστε για να προωθήσουμε το δικό μας όραμα για την άλλη Ευρώπη. Ο αγώνας για μια Ευρώπη προς αυτή την κατεύθυνση είναι η συμβολή μας στον αγώνα κατά της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, αλλά και στις απαιτήσεις και ανάγκες των εργαζομένων και της ελληνικής κοινωνίας.
Στη βάση αυτή οι δυνάμεις της Αριστεράς χρειάζεται να συμβάλουν αποφασιστικά στη συγκρότηση πανευρωπαϊκών μετώπων πάλης για:
-Την προώθηση πολιτικών υπεράσπισης και βελτίωσης των θεμελιακών οικονομικών, εργασιακών, ασφαλιστικών, κοινωνικών, δημοκρατικών δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών, των δικαιωμάτων και κατακτήσεων των λαών της Ευρώπης και την απόκρουση της οικονομικής, κοινωνικής και γεωστρατηγικής πολιτικής της ΕΕ.
-Την προστασία του περιβάλλοντος και της οικολογικής ισορροπίας.
-Την απόκρουση των σχεδίων στρατιωτικοποίησης της ΕΕ και τη συγκρότηση του ευρωστρατού, ως δύναμη ταχείας επέμβασης σ' όλο τον κόσμο.
-Τη διαμόρφωση, στην πορεία, μιας εναλλακτικής πρότασης εξουσίας της συσπειρωμένης ριζοσπαστικής Αριστεράς, ως επιθετικής πολιτικής απέναντι στις δυνάμεις του κεφαλαίου, με σαφείς αιχμές και στόχους ενάντια στην ασυδοσία των πολυεθνικών, τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, τον πόλεμο και το σημερινό σύστημα διεθνούς ανασφάλειας.
Οι κυρίαρχες δυνάμεις διαμορφώνουν την Ευρώπη της επιβολής και του κοινωνικού αποκλεισμού, της υποβάθμισης των κοινωνικών δικαιωμάτων, την Ευρώπη της εκμετάλλευσης, της καταπίεσης και της καταστολής, την Ευρώπη του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, την Ευρώπη "φρούριο". Αυτή δεν είναι η Ευρώπη που οραματίζονται οι λαοί. Δικό μας όραμα είναι η Ευρώπη της δημοκρατίας, της λαϊκής ευημερίας, των δικαιωμάτων και ελευθεριών, η Ευρώπη της ειρήνης και της αλληλεγγύης, της οικολογικά βιώσιμης ανάπτυξης, της προόδου και του σοσιαλισμού.
 
top
V. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ  
 
25. Στο διάστημα που πέρασε από την προηγούμενη Συνδιάσκεψη της ΚΕΔΑ (Νοέμβρης 2001) επιβεβαιώθηκαν οι βασικές εκτιμήσεις όλων των δυνάμεων της Αριστεράς για αρνητική πορεία σε συνθήκες έντασης της επιθετικότητας των ιμπεριαλιστών και της Νέας Τάξης Πραγμάτων.
Οι συνέπειες της ανατροπής του παγκόσμιου συσχετισμού δυνάμεων, με την ήττα και πτώση του "υπαρκτού σοσιαλισμού", εξακολουθούν, έστω με φθίνουσα δυναμική, να χαρακτηρίζουν τις εξελίξεις. Το κεφάλαιο, μέσα από τους δικούς του διεθνείς οργανισμούς, προσπαθεί να μετατρέψει αυτή την ήττα σε ήττα όλων των λαών και σε όλα τα επίπεδα. Παράλληλα, διεύρυνε τα πεδία εκμετάλλευσης των λαών και καταβάλει προσπάθειες ώστε να διευρύνει τα περιθώρια ελιγμών και να ισχυροποιήσει τις εφεδρείες του για την αντιμετώπιση κρίσεων. Νέα φαινόμενα και αντιθέσεις κάνουν την εμφάνισή τους στα πλαίσια της διεθνοποίησης, της λεγόμενης "παγκοσμιοποίησης".
Ο κόσμος βρίσκεται στο μέσο μια νέας διαδικασίας ανακατατάξεων και ανακατανομής των σφαιρών επιρροής και του παγκόσμιου πλούτου ανάμεσα σε λίγες ομάδες πολυεθνικών, μονοπωλιακών επιχειρήσεων παγκοσμίων διαστάσεων.
Διευρύνεται η κρατική βία των κυρίαρχων δυνάμεων. Τοπικοί πόλεμοι, προπομποί μεγάλων υπόγειων ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων, διεξάγονται. Επιβάλλεται ένα πρότυπο πυραμίδας παγκοσμιοποιημένης φασιστικοποίησης από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Με πρόσχημα τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, που στην πράξη την τροφοδοτούν διαρκώς με την πολιτική τους, επιβάλλουν την περιστολή των εθνικών, δημοκρατικών, ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών.
Το διεθνές Δίκαιο, όπως αυτό διαμορφώθηκε με την πάλη των λαών και μέσα από τις εκατόμβες των νεκρών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καταλύεται και ισχύει η θέληση μιας στενής ομάδας ισχυρών χωρών με επικεφαλής τις ΗΠΑ.
Ο νεοφιλελευθερισμός, ως "σύγχρονο" δόγμα και μονόδρομος του πολυεθνικού κεφαλαίου προσπαθεί να λύσει στα στενά πλαίσια των καπιταλιστικών παραγωγικών σχέσεων τις αντιθέσεις του συστήματος και συνθλίβει στο εσωτερικό του κάθε πολιτική, ακόμα και απλών μεταρρυθμίσεων, παρεμβατισμού, κοινωνικής διάστασης κλπ.
Στα πλαίσια της λεγόμενης παγκοσμιοποίησης η ανισόμετρη ανάπτυξη του καπιταλισμού γίνεται πιο έντονη και εμφανής. Νέες ανερχόμενες οικονομικές δυνάμεις με μέσο επίπεδο ανάπτυξης προβάλλουν στο προσκήνιο καλύπτοντας τα πεδία επενδύσεων του πολυεθνικού κεφαλαίου που απαιτούν φθηνή εργατική δύναμη. Ασία, Αφρική, Λ. Αμερική γίνονται ο χώρος της πιο άγριας εκμετάλλευσης του πολυεθνικού κεφαλαίου.
Οι διεθνείς οργανισμοί μεταβάλλονται σταδιακά σε υπηρέτες ενός στενού κύκλου συμφερόντων πολυεθνικών και απαξιώνονται σαν παρεμβατικοί οργανισμοί ρύθμισης ενδοκαπιταλιστικών αντιθέσεων. Οι ΗΠΑ προωθούν τη μετατροπή τους σε όργανα προώθησης των δικών τους συμφερόντων. Τα τελευταία χρόνια, οι εκθέσεις και τα μέτρα που προτείνουν οι οργανισμοί αυτοί αντιγράφουν τα πιο αντιδραστικά πρότυπα του νεοφιλελευθερισμού λειτουργίας της οικονομίας και ταυτόχρονα υπηρετούν συγκεκριμένα οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα.
Η παγκόσμια οικονομία διέρχεται περίοδο ισχυρής συσσώρευσης κερδών για το κεφάλαιο, έντασης των συγχωνεύσεων, και σχετικά γρήγορους ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ. Τα χρηματιστήρια μέσω της ανεξέλεγκτης κίνησης των κεφαλαίων διαμορφώνονται σε εργαλεία αφαίμαξης λαών και χωρών από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Τα επί μέρους κρισιακά φαινόμενα σε κάποιες χώρες (π.χ. Αργεντινή) σύντομα απορροφώνται από το σύστημα σε βάρος των εργαζομένων.
 
top
Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΤΙΘΕΣΗ: ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ, ΑΣΥΛΛΗΠΤΗ ΦΤΩΧΕΙΑ  
 
26. Είκοσι διεθνείς τράπεζες έχουν ενεργητικό 13,3 τρισ. δολάρια ή αλλιώς 4,56 τετράκις εκατομμύρια δραχμές. Δεκάδες πολυεθνικές έχουν ετήσιο τζίρο πάνω από το ΑΕΠ πολλών χωρών του κόσμου. Στις 100 ισχυρότερες οικονομίες του κόσμου οι 29 πρώτες θέσεις ανήκουν σε πολυεθνικές.
Μεγάλα κεφάλαια επενδύονται σε χώρες φθηνού εργατικού κόστους, χωρίς εργασιακά και άλλα δικαιώματα, αποφέροντας τεράστια κέρδη στις πολυεθνικές. Θέσεις εργασίας μεταναστεύουν, για χάρη του πολυεθνικού κεφαλαίου, από χώρα σε χώρα αφήνοντας πίσω ανεργία, αποβιομηχάνιση και δυστυχία.
Η λεγόμενη παγκοσμιοποίηση και ο ανεξέλεγκτος ανταγωνισμός σε παγκόσμιο επίπεδο αποτέλεσαν εργαλεία εκβιασμού των εργαζομένων για ένα φαύλο κύκλο αφαίρεσης θεμελιακών εργασιακών δικαιωμάτων και κεκτημένων από χώρα σε χώρα για τα οποία απαιτήθηκαν αγώνες δεκαετιών για να κατακτηθούν.
Δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν με ημερήσιο εισόδημα ενός δολαρίου. Οι νεόπτωχοι, οι κοινωνικά αποκλεισμένοι, οι άνεργοι, οι άστεγοι σχηματίζουν στρατιές εκατομμυρίων στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες.
Η κατάσταση στη Μ. Ανατολή εξελίσσεται σε πολύπλοκο "κόμπο". Η αντίσταση των λαών της Παλαιστίνης, του Ιράκ, του Αφγανιστάν, της Αιγύπτου, της Τουρκίας κ.α. δείχνει ότι σε τελευταία ανάλυση, την πραγματική ιστορία την γράφουν οι λαοί με τους αγώνες τους. Οι επιφανειακές ερμηνείες για το είδος της αντίστασης των λαών της περιοχής παραχωρούν τη θέση σε πιο ρεαλιστικές θέσεις για λαϊκή αντίσταση εθνικοαπελευθερωτικού και κοινωνικοταξικού χαρακτήρα. Σε κάθε περίπτωση, η συνέχιση της αντίστασης οδηγεί σε ριζοσπαστικοποίηση των λαών που συνδέουν, εν δυνάμει, την αντίσταση με την κοινωνική απελευθέρωση.
Στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες οι συνέπειες της ήττας του ΄89-΄91 συνεχίζουν να καθορίζουν την πορεία τους. Κρίση, ανεργία, αφαίρεση δικαιωμάτων, ξεπούλημα δημόσιου πλούτου, υποταγή στην ΕΕ, στο ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, αντιδημοκρατικές ενέργειες, αναβίωση φασιστικών πρακτικών, αποτελούν το σύνηθες περιεχόμενο της πολιτικής τους ζωής. Όπου οι "αριστερές δυνάμεις", που προήλθαν από μια διαχρονική μετάλλαξη των πρώην κομμουνιστικών κομμάτων, ανέλαβαν την πολιτική εξουσία συνέχισαν, στις περισσότερες περιπτώσεις, την πολιτική διαχείρισης της εξουσίας της νέας, μαυραγορήτικης, αστικής τάξης κατά τις απαιτήσεις των διεθνών οικονομικών, πολιτικών κέντρων και προσκολλημένες σ' αυτά τα κέντρα.
Στη Λατινική Αμερική, την "πίσω αυλή" των ΗΠΑ, συντελούνται διεργασίες με τη σφραγίδα των λαών όπως στη Βενεζουέλα, τη Βολιβία, τη Βραζιλία, τον Ισημερινό, την Αργεντινή κ.α. Η Κούβα παρά την ισχυρή πίεση και το εμπάργκο αντιστέκεται.
Τα Βαλκάνια εξακολουθούν να βρίσκονται σε κατάσταση συγκρούσεων και αναταραχών. Οι κυρίαρχες δυνάμεις του σημερινού κόσμου αδυνατούν να επιλύσουν τα προβλήματα που δημιούργησαν με τις επεμβάσεις τους και οξύνουν την καταπίεση των λαών. Η τελευταία συμφωνία "ελεύθερης στρατιωτικής διέλευσης" του ΝΑΤΟ από το έδαφος της Σερβίας αποτελεί επισφράγιση της υποταγής της χώρας στους επικυρίαρχους, αλλά και απόδειξη της ανασφάλειας της ηγεσίας της χώρας αυτής από τις αντιρρήσεις του λαού για την υποτακτική πολιτική που ακολουθεί. Παράλληλα, στο Κόσσοβο η κατάσταση οξύνεται και όλα τα περί "διαφύλαξης των ανθρώπινων δικαιωμάτων" από μέρους των επιδιαιτητών, αποτελούν τραγικές γελοιογραφίες.

27. Το παγκόσμιο εργατικό κίνημα και οι δυνάμεις της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, εμφανίζονται να μην έχουν συνέλθει από την ήττα και τα συνεχή χτυπήματα που επακολούθησαν. Η πολυδιάσπαση και οι διαφορετικοί πολιτικοί προσανατολισμοί κυριαρχούν. Δεν υπάρχουν αξιόπιστες -όσες υπάρχουν μένουν στην αφάνεια- και κοινά αποδεκτές μαρξιστικές αναλύσεις για τη σύγχρονη κατάσταση και τις σύγχρονες αντιθέσεις που θα αποτελέσουν τη βάση για ένα σύγχρονο εναλλακτικό-επαναστατικό όραμα λύσης των αντιθέσεων. Κάποιες διεθνείς συναντήσεις (ή και συσπειρώσεις) κομμουνιστικών και αριστερών κομμάτων απλά επιβεβαιώνουν το συνεχιζόμενο αδιέξοδο μέσα από τις "στρογγυλεμένες" διακηρύξεις.
Η περίοδος που περνάει ο κόσμος μαζί και η Αριστερά είναι μεταβατική. Μέσα στα πλαίσια της εργατικής τάξης δημιουργούνται νέες καταστάσεις. Προβάλλει για όλους τους αριστερούς και τους μαρξιστές η ανάγκη, παράλληλα με την καθημερινή δράση, να διαμορφώνουν και το νέο όραμα μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας και μιας πολιτικής που θα απαντά αξιόπιστα, εναλλακτικά, ριζοσπαστικά στα σημερινά αδιέξοδα του συστήματος.
Το παγκόσμιο αντιπολεμικό κίνημα έδωσε σημαντικές μάχες, ιδίως κατά της παράνομης εισβολής των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στο Ιράκ. Παρ' ότι δεν απέτρεψε τον πόλεμο, εν τούτοις δημιούργησε όρους αντιπολεμικής στάσης και συνείδησης σε εκατομμύρια ανθρώπους πάνω στη γη εμποδίζοντας, προς το παρόν, παρόμοια εγχειρήματα σε άλλες χώρες όπως η Συρία, το Ιράν, η Β. Κορέα κ.α.

28. Μέσα στο παγκόσμιο σύστημα του ιμπεριαλισμού η Ελλάδα παίζει έναν ενδιάμεσο και συμπληρωματικό ρόλο. Εντάσσεται στους στρατιωτικούς και γεωπολιτικούς σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ, της ΕΕ και των ιμπεριαλιστικών κέντρων και συμμετέχει, αλλά χωρίς όμως να καθορίζει η ίδια ή να επιδρά σ' αυτούς τους σχεδιασμούς. Συμμετέχει άμεσα ή έμμεσα στις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, όπως στη Γιουγκοσλαβία, το Αφγανιστάν, το Ιράκ κ.α. αλλά αυτό δεν πηγάζει πλήρως από τα αυτοτελή συμφέροντα του ελληνικού μονοπωλιακού κεφαλαίου. Στο οικονομικό πεδίο η παρουσία της εντάσσεται στα όρια που κάθε φορά ορίζονται από την ΕΕ και στην ουσία καλύπτει ανάγκες επέκτασης του ευρωπαϊκού και αμερικανικού κεφαλαίου. Στο πεδίο της παγκόσμιας αστυνόμευσης η χώρα ακολουθεί πιστά τους σχεδιασμούς της ΕΕ και των ΗΠΑ κόντρα και στα πιο ζωτικά συμφέροντα του λαού.
Συμπερασματικά, η Ελλάδα εντάσσεται στο σύστημα ως εξαρτημένη, γενικά, χώρα που τη θέση και το ρόλο της, καθορίζουν, βασικά, τα διεθνή κέντρα. Από την άποψη αυτή δεν παίζει ρόλο στις επιλογές του ιμπεριαλισμού, δεν διαθέτει αυτοτέλεια και αυτοδυναμία στη λήψη αποφάσεων για λογαριασμό των ελληνικών μονοπωλίων και δεν αυτοπροσδιορίζει την πολιτική της, ούτε ενεργεί στο διεθνές επίπεδο επιβάλλοντας αυτά τα συμφέροντα. Αντίθετα, το ελληνικό μονοπωλιακό κεφάλαιο υπάρχει και δρα μόνο στα πλαίσια της δράσης που καθορίζει το παγκόσμιο μονοπωλιακό κεφάλαιο (προσποριζόμενο τα ανάλογα κέρδη) και η ελληνική πολιτική δρα στα πλαίσια που καθορίζουν τα διεθνή οικονομικά, πολιτικά κέντρα. Χωρίς να ακούγεται ως υπερβολή θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι ο ρόλος του μεγάλου ελληνικού κεφαλαίου μοιάζει με το ρόλο της ύαινας…

  
top
ΙΟ ΚΟΣΜΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΤΤΑ ΤΟΥ "ΥΠΑΡΚΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ"  
 
29. Μετά την ήττα και πτώση του "υπαρκτού σοσιαλισμού" η ανθρωπότητα μπήκε στη φάση της όξυνσης όλων των παλιών και νέων αντιθέσεων, όπου οι κυρίαρχες δυνάμεις με ηγεμονική δύναμη τις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν, όπως τα αντιμετωπίζουν, τα αποτελέσματα αυτών των αντιθέσεων, των δικών τους πολιτικών, αλλά δεν μπορούν και δεν θέλουν να δουν και να αντιμετωπίσουν τις αιτίες τους.
Στα άρμα αυτής της καταστροφικής, σε όλους τους τομείς, πολιτικής είναι δεμένη ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ένωση και η δική μας χώρα και αυτό το βιώνουν όλοι οι εργαζόμενοι του χεριού και του πνεύματος τόσο σήμερα με την πολιτική και τις πρακτικές της κυβέρνησης της Ν.Δ, όσο και χθες με τις προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, υλοποιώντας τις αποφάσεις και τις εντολές του σκληρού πυρήνα της Ένωσης και των διεθνών ιμπεριαλιστικών κέντρων.
Η εποχή των βέτο, ως ελάχιστη άμυνα και των "αστερίσκων", ως ελάχιστη αξιοπρέπεια, έστω και ως τακτική και τακτικισμός για μικρές χώρες, παραχώρησαν τη θέση τους στις σκοπιμότητες και στον κυνισμό της πιο αντιδραστικής λογικής ότι όλα τα δικαιώματα λαών και εργαζομένων, δικαιώματα που κατακτήθηκαν με αγώνες, θυσίες και αίμα, δικαιώματα εθνών και λαών, εξετάζονται σήμερα από μηδενική βάση…
Όλο και πιο συχνά υποστηρίζεται, είτε ως επιστημονική άποψη είτε ως ρητορική ανησυχία, πως η ανθρωπότητα βρίσκεται στο στάδιο ενός ιδιόμορφου και ακήρυκτου 3ου Παγκοσμίου Πολέμου. Προφανώς, αυτή η προσέγγιση από την τυπική της άποψη έχει και στοιχεία υπερβολής. Από την άποψη της ουσίας, όμως, δεν βρίσκεται σε κατάφορη αντίθεση με την πραγματικότητα. Οι ιθύνοντες κύκλοι των κυρίαρχων δυνάμεων, της ομάδας του G8, με πρώτους τους προπαγανδιστές των ΗΠΑ, συχνά πυκνά κάνουν λόγο, γενικά, για πόλεμο. Βεβαίως, προσδιορίζουν το χαρακτήρα αυτού του πολέμου ως άμυνα του λεγόμενου "πολιτισμένου κόσμου" ενάντια στη διεθνή τρομοκρατία, όπως ισχυρίζονται.
Πρόκειται προφανώς για κολοσσιαίο ψέμα. Από τον πόλεμο της Κορέας μέχρι τον πόλεμο, σήμερα, στο Ιράκ, πρόκειται για σύγκρουση συμφερόντων, για γεωπολιτικές επιδιώξεις, πρόκειται για εισβολή και κατοχή. Οι αντιδράσεις που υπάρχουν σ' αυτή την εισβολή και κατοχή, ανεξάρτητα από τις μορφές και τον, συγκυριακά, στρεβλό καθοδηγητικό τους πυρήνα, είναι αντίσταση και όχι τρομοκρατία, είναι, στον πυρόχόχόχόχόχόχόχόχαξικός, οικονομικός πόλεμος.
Το ζήτημα δεν είναι να θρηνούμε, μονομερώς, άλλοι για τα αθώα θύματα στους δίδυμους πύργους, στη Μαδρίτη, στο Λονδίνου και άλλοι για τα, επίσης, αθώα και περισσότερα θύματα στη Βαγδάτη, στη Βασόρα, στην Καμπούλ. Το ζήτημα είναι να δούμε τις αιτίες, να προσδιορίσουμε το δίκαιο, με την αυτόνομη σημασία του και όχι με τη δύναμη πυρός που διαθέτουν οι αντίπαλοι, και μ' αυτή την έννοια να πάρουμε την ανάλογη θέση.
Οι πολίτες της Αμερικής, οι πολίτες της Ευρώπης έχουν κάθε δικαίωμα στη ζωή, στην ασφάλεια και την ειρήνη, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν επιτρέπεται οι ηγέτες της να συνθλίβουν τους λαούς, να κλέβουν το ψωμί, την υγεία, τη μόρφωση, την ίδια τη ζωή των παιδιών του λεγόμενου τρίτου κόσμου. Αυτό είναι ληστεία, είναι ένα μεγάλο έγκλημα. Είμαστε με τους αγωνιζόμενους λαούς, ανεξάρτητα αν συχνά διαφωνούμε με μορφές πάλης που η Αριστερά, στην ιστορία της και στις πιο σκληρές στιγμές όξυνσης της ταξικής πάλης, δεν διανοήθηκε να χρησιμοποιήσει.

30. Οι ΗΠΑ, με αφορμή την καταστροφή των δίδυμων πύργων, ένα γεγονός που ακόμα δεν έχουν διερευνηθεί όλες οι πλευρές του, έχουν μετατρέψει σε τρομοκράτες τους πάντες. Έχουν στα χέρια τους και χρησιμοποιούν την πιο τρομερή πολεμική μηχανή. Μόνο που αυτή η μηχανή δεν παράγει μόνο θύματα αλλά και, συχνά, τυφλή εκδίκηση. Οι λεγόμενοι αντιτρομοκρατικοί νόμοι που στην πράξη δεν ξεχωρίζουν ξερά και χλωρά, διαδέχονται ο ένας τον άλλον σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες του κόσμου, σ' όλες τις χώρες των "προθύμων", κάτω από τον ψευδεπίγραφο τίτλο "για την υπεράσπιση της ελευθερίας και της δημοκρατίας".
Η δική μας απάντηση, η απάντηση της Αριστεράς, έστω και αν ακούγεται "παλιομοδίτικη" στη σημερινή ιστορική συγκυρία, είναι η μαζική δράση, η ενωμένη πάλη. Μόνο έτσι μπορούμε να αντιστρέψουμε τα πράγματα και να προσφέρουμε ένα καλύτερο μέλλον στα παιδιά μας, στις επόμενες γενιές. Είναι συναρπαστικό να προσπαθούμε, οι ατομικές οργισμένες συνειδήσεις να γίνουν συλλογική συνείδηση ενάντια στην αδικία. Είναι συναρπαστικό και ασφαλώς αποτελεσματικό να πείθουμε, οι ξεχωριστές ατομικές προσωπικότητες κατά της αδικίας να υπηρετήσουν -χωρίς να αυτοκαταργούνται- τη συλλογική προσωπικότητα κατά της αδικίας, υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Δύσκολος δρόμος, σε δύσκολους καιρούς, μεγάλες οι συνέπειες της ήττας, αλλά δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να κάνουμε ιδεολογία των παιδιών μας τη δική μας, πρόσκαιρη, ιστορικά, ήττα.

  
top
ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΤΟΥΣ  
 
31. Τα τελευταία χρόνια η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας διανύει μια πολύπλοκη ιστορική φάση. Αναπτύσσεται οικονομικά με ταχύτατους ρυθμούς αλλά ακόμα δεν μπορεί να θεωρηθεί αναπτυγμένη βιομηχανικά και τεχνολογικά χώρα. Ακόμα δεν έχουν κλείσει οι πληγές της από την αποικιοκρατία, ο εργασιακός πολιτισμός δεν μπορεί να καλύψει τα κενά καθυστέρησης πολλών δεκαετιών παρά τους ταχύτατους ρυθμούς. Επείγον και καθοριστικό ζήτημα είναι η ανάγκη διατροφής ενός πληθυσμού 1,5 δις ανθρώπων, το 75% του οποίου βρίσκεται στην ύπαιθρο και απασχολείται, κυρίως, με την αγροτική οικονομία, όπου σε μεγάλη έκταση, ακόμα, παράγει χωρίς εκμηχάνιση, με τους παραδοσιακούς τρόπους.
Το καθεστώς της κινέζικης οικονομίας, όπως αναφέρεται σε παλιότερες αποφάσεις του ΚΚΚ, ονομάστηκε "σοσιαλιστική οικονομία της αγοράς". Δηλαδή, όπως βεβαιώνουν οι επίσημοι παράγοντες, το κράτος διατηρεί τον έλεγχο των βασικών μονάδων στρατηγικής σημασίας και όλες οι υπόλοιπες επιχειρήσεις λειτουργούν με κριτήρια ανάλογα με αυτά που ισχύουν στις καπιταλιστικές χώρες. Το πολιτικό σύστημα είναι μονοκομματικό με ό,τι αυτό συνεπάγεται στη λειτουργία του εποικοδομήματος.
Δεν αγνοούμε, ούτε παραγνωρίζουμε τις απόψεις, τις κριτικές αλλά και τις ανησυχίες που υπάρχουν και στο χώρο της Αριστεράς για το χαρακτήρα του οικονομικού και πολιτικού συστήματος της Λ.Δ.Κίνας. Για πολλά ζητήματα εκφράζουμε και εμείς το σκεπτικισμό μας και τις δικές μας ανησυχίες με βάση και την πικρή πείρα από την ήττα και την πτώση του "υπαρκτού σοσιαλισμού" στην Ευρώπη. Παρ' όλα αυτά πιστεύουμε ότι το ιστορικό "ποιος-ποιον" δεν έχει κριθεί, αλλά κρίνεται. Πάντως και ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της διαπάλης, ο κινέζικος λαός, στην πλειοψηφία του, μπορεί να είναι υπερήφανος γιατί με τη λαϊκή επανάσταση του 1949 και την αποτίναξη του αποικιακού ζυγού έγραψε και γράφει τη δική του, σύγχρονη ιστορία.
Η πρόσφατη συμφωνία ανάπτυξης σχέσεων μεταξύ Κίνας και Ινδίας αποτελεί, έτσι κι αλλιώς, γεγονός μεγάλων πολιτικών διαστάσεων. Με δεδομένο ότι και οι δυο αυτές χώρες έχουν σήμερα το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού, αποκτούν -με ραγδαίους ρυθμούς- νέα τεχνολογία και τεχνογνωσία, διαθέτουν πυρηνικά όπλα, προφανώς και δεν μπορεί να αφήνει αδιάφορους τους αρμόδιους κύκλους των τεσσάρων άλλων ισχυρών κέντρων. Οι ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ιαπωνία υποδέχτηκαν τη συμφωνία με σκεπτικισμό και με συγκρατημένη ανησυχία, ενώ η Ρωσία, που αναπτύσσει παράλληλα τις δικές της σχέσεις με τις δυο αυτές χώρες, την υποδέχτηκε με θετικά σχόλια.
Αυτές οι εξελίξεις, μαζί και η συμφωνία Ρωσίας-Κίνας για κοινά στρατιωτικά γυμνάσια στην περιοχή της Ασίας, δεν συνιστούν προφανώς, σ' αυτή την ιστορική φάση, τη δημιουργία ενός πολυπολικού κόσμου στη θέση του κυρίαρχου μονοπολισμού των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, πολύ περισσότερο που και οι τρεις αυτές μεγάλες χώρες συμμετέχουν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και η Ρωσία συνεργάζεται στα πλαίσια του G8. Σηματοδοτούν, όμως, εξελίξεις για τις οποίες κανείς δεν μπορεί, με βεβαιότητα, να προσδιορίσει τις επιπτώσεις της στο μέλλον.

32. Τη χρονιά που διανύουμε, οι λαοί της Ευρώπης και όλου του κόσμου γιορτάζουν τα 60 χρόνια από τη νίκη ενάντια στο φασισμό-ναζισμό. Από το 1945, όταν η ναζιστική Γερμανία υπόγραψε τη συνθηκολόγηση μέχρι σήμερα, όλοι γνωρίζαμε ότι αυτή η νίκη ενάντια στο φασισμό-ναζισμό ήταν αποτέλεσμα της σκληρής πάλης των λαών με εκατομμύρια νεκρούς και τραυματίες, ότι οι δυνάμεις του φασιστικού άξονα νικήθηκαν από τις δυνάμεις μιας παγκόσμιας συμμαχίας με επικεφαλής την ΕΣΣΔ, τις ΗΠΑ και την Αγγλία και με συμφωνίες που κατέληξαν οι τρεις, τότε, ηγέτες τους, Στάλιν, Ρούζβελτ, Τσόρτσιλ.
Φέτος, όμως, στην επέτειο των 60ντάχρονων έγινε μια συντονισμένη προσπάθεια, τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, να αλλάξουν όλα αυτά, να δοθεί, έμμεσα πλην σαφώς, συγχωροχάρτι στο φασισμό-ναζισμό και να περάσει, κυρίως στους νέους ανθρώπους, το μήνυμα ότι αυτός ο πόλεμος ήταν το αποτέλεσμα της αντίθεσης ναζισμού-κομμουνισμού, να αποκρυφτεί το γεγονός ότι ήταν έναν ιμπεριαλιστικός πόλεμος, ότι με μεγάλες προσπάθειες όλων των λαών αναγκάστηκαν οι δυτικοί να ανοίξουν το Δυτικό μέτωπο, όταν οι σοβιετικοί άνθρωποι, με πρώτους τους κομμουνιστές είχαν πληρώσει με εκατομμύρια νεκρούς και ποταμούς αίματος την υπόθεση της ειρήνης.
Πρέπει να αντιπαλέψουμε αυτές τις "εξισώσεις", γιατί είναι ένα μεγάλο ψέμα και όχι άσχετο από τη σημερινή κατάσταση στην ανθρωπότητα, όπου βλέπουμε σημάδια ίδια με εκείνα του Μεσοπολέμου για το μοίρασμα και το ξαναμοίρασμα του κόσμου.

33. Διεξάγεται, διεθνώς, συζήτηση για το λεγόμενο σύστημα του πολυπολισμού. Δηλαδή, με απλά λόγια, στη θέση του μονοπολισμού των ΗΠΑ να υπάρξουν αντίβαρα και άλλων πόλων, της ΕΕ ή όποιου άλλου προκύψει αύριο, ο οποίος θα μπορεί να υπολογιστεί ως πόλος αντίθετου λόγου, αλλά κυρίως ως πόλος δύναμης. Το ζήτημα αυτό αποκτά μια ιδιαίτερη σημασία για την ΕΕ όπου ακούγονται φωνές όχι μόνο συντηρητικές που μιλάνε για ΕΕ πόλο δύναμης, που να μπορεί, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι, να απειλήσει και να "συνετίσει" τις ΗΠΑ.
Εμείς ως Αριστερά, από την άποψη αρχών και χωρίς να παραγνωρίζουμε τις αντιθέσεις ανάμεσα σε πολυεθνικά μονοπώλια και στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, για έναν πόλο μπορούμε να μιλήσουμε, για τον πόλο των λαών, τον πόλο των κινημάτων. Το νεαρό κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοκρατία, οι συναρπαστικοί αγώνες που έγιναν και γίνονται ενάντια στον πόλεμο, για την ειρήνη, δεν είναι μια αναμέτρηση ταχτικής. Είναι, εν δυνάμει, μια μεγάλη ιδεολογική αναμέτρηση και όσο οι μικροαστικές επιρροές σ' αυτό μειώνονται τόσο πιο σαφής θα γίνεται αυτή η αντίθεση στον ιμπεριαλισμό.
Δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι αυτό το κίνημα, αυτοί οι αγώνες είναι ποσοτικές συσσωρεύσεις που με βεβαιότητα θα γεννήσουν κάποια συγκεκριμένη ποιότητα, με χαρακτήρα ΠΟΛΟΥ στο σύντομο μέλλον. Αλλά ξέκομα από αυτό το κίνημα, ξέκομα από τη λογική του κινήματος, ακυρώνει το λόγο για τον άλλο ΠΟΛΟ, τον ΠΟΛΟ των λαών, των πολιτών, ακυρώνει και το λόγο αλλά και την ουσία της Αριστεράς, και μοιραία μας οδηγεί στη λογική των πόλων των κυρίαρχων δυνάμεων.
Να ενισχυθεί, να ενεργοποιηθεί, να δράσει, ο λαϊκός ΠΟΛΟΣ! Ο ΠΟΛΟΣ της ειρήνης και του αφοπλισμού, ο ΠΟΛΟΣ της προόδου και της κοινωνικής αλλαγής. Αυτό πιστεύουμε, θα πρέπει να είναι ο λόγος και η θέση της Αριστεράς και όχι ένας αφηρημένος λόγος περί πολυπολισμού.

34. Για το ρόλο του ΟΗΕ: Μπορεί βάσιμα να υποστηρίξει κανείς ότι μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης ο ρόλος του ΟΗΕ, υποβαθμίστηκε και έπαψε σιγά-σιγά να είναι αυτός που προβλέπουν οι διακηρύξεις του. Η κατάσταση μετά τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, την ιστορία της ΚΤΕ (Κοινωνίας των Εθνών), μετά τον Α' Παγκόσμιο πόλεμο.
Ο ΟΗΕ ή το σύστημα ασφάλειας που οραματίζο ο ο ο ο ο ο ο οί, προοδευτικοί άνθρωποι, σημαίνει εργαλείο, μηχανισμό αποτροπής των πολέμων και όχι μηχανισμό στα χέρια εργολάβων για "ανοικοδόμηση", μετά τον πόλεμο.
Στη βάση αυτή, χρειάζεται να ενισχυθεί ο ρόλος του ΟΗΕ και όχι η παραπέρα αποδυνάμωσή του. Και αυτό μπορεί να γίνει με τη συντονισμένη πάλη λαών και κινημάτων, για το σεβασμό του καταστατικού χάρτη και του διεθνούς δικαίου. Με ενίσχυση του ρόλο της Γενικής Συνέλευσης του οργανισμού απέναντι στην παντοδυναμία του Συμβουλίου Ασφαλείας. Με διεύρυνση του Συμβουλίου Ασφαλείας και επανεξέταση του βέτο στις αποφάσεις, έτσι ώστε να λαμβάνονται πιο συλλογικά. Με ενίσχυση του ρόλο του ΟΗΕ σε θέματα περιβάλλοντος, κλπ.
Κατανοούμε τις δυσκολίες, αλλά και τα συγκεκριμένα συμφέροντα με τα οποία θα πρέπει να αναμετρηθούν αυτές οι σκέψεις. Όμως είναι η δική μας λογική για ένα πραγματικό σύστημα ασφάλειας και όχι μηχανισμό στα χέρια τω ν κυρίαρχων δυνάμεων της νέας τάξης. Μπορεί σήμερα να ακούγεται ως θέση ζύμωσης, αλλά δεν είναι, νομίζουμε, μόνο αυτό. Είναι θέση αρχών που οικοδομήθηκε εδώ και πολλές δεκαετίες στη βάση των αναλύσεων για την ειρηνική συμβίωση και την ειρηνική συνύπαρξη των λαών.

  
top
VI. Ο ΔΙΕΘΝΙΣΜΟΣ ΣΗΜΕΡΑ-ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΕΣ, ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ
Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥΜ
  
 
35. Ασφαλώς οι συνθήκες του 1848, που γράφτηκε το "Κομμουνιστικό Μανιφέστο", αυτό το συναρπαστικό έργο, ήταν διαφορετικές από τις σημερινές. Ασφαλώς πολλά πράγματα από τότε έχουν αλλάξει.
Η διεθνοποίηση, σ' όλους τους τομείς, είναι σήμερα ασύλληπτα πιο ισχυρή, ως έννοια και ως πράξη, από τη διεθνοποίηση του 1848.
Σε γενικές γραμμές η κατάσταση που διαμορφώνεται, σήμερα, έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
Πρώτο: Η διεθνοποίηση, "παγκοσμιοποίηση", του κεφαλαίου, συντελείται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και στο πέρασμά της αφήνει εκατομμύρια θύματα!
Δεύτερο: Οι ενοποιήσεις οικονομιών που είναι ένας αντικειμενικός νόμος της εξέλιξης, ανεξάρτητα από τη θέληση των ανθρώπων, χρησιμοποιείται ως εργαλείο στα χέρια των κυρίαρχων δυνάμεων του καπιταλισμού για τους σκοπούς τους, για τη διατήρηση της κυριαρχίας τους.
Τρίτο: Η διεθνοποίηση του κεφαλαίου, ή η "παγκοσμιοποίηση" των οικονομιών, δημιουργεί και ανάλογες ρυθμίσεις στο εποικοδόμημα: Υπερεθνικά οικονομικά όργανα-κέντρα. Υπερεθνικά πολεμικά, επιθετικά κέντρα. Υπερεθνικά ιδεολογικά, πολιτικά κέντρα.
Τέταρτο: Ανεξάρτητα από τις υπάρχουσες ανταγωνιστικές αντιθέσεις στις γραμμές των κυρίαρχων δυνάμεων του καπιταλισμού, το γεγονός είναι ότι αυτές οι αντιθέσεις "δαμάζονται" για την ώρα και όλοι συμφωνούν σε βασικούς στρατηγικούς στόχους και επιλογές.
Πέμπτο: Καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των παγκόσμιων υποθέσεων έχει αναλάβει η ομάδα G8 που λειτουργεί ως άτυπη παγκόσμια κυβέρνηση. Αναμφίβολα, η ισχυρότερη δύναμη στην ομάδα των 8 είναι οι ΗΠΑ, οι αποφάσεις των οποίων αποτελούν και την πυξίδα δράσης των συνεταίρων τους και των μη ισχυρών καπιταλιστικών χωρών.
Έκτο: Οι περιφερειακές οικονομικές, νομισματικές ενώσεις, της Ευρώπης, της Αμερικής και της Ασίας, δεν αποτελούν, με τα σημερινά δεδομένα, σχήματα ανταγωνιστικά στον κυρίαρχο σκληρό πυρήνα του καπιταλισμού. Δημιουργούνται ως αντικειμενικό αποτέλεσμα της εξέλιξης των οικονομιών αλλά και συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών για τον έλεγχο της κατάστασης κάθε περιοχής.

36. Οι Διεθνείς του εργατικού κινήματος που γνωρίσαμε, με τα θετικά και τα αρνητικά τους, δεν υπάρχουν πια! Ο παλιός κύκλος έκλεισε. Ένας νέος κύκλος βρίσκεται μπροστά μας.
Οι εργαζόμενοι, οι λαοί, βιώνουν τις αποφάσεις των διεθνών κέντρων του μονοπωλιακού κεφαλαίου. Το ζητούμενο, κατά συνέπεια, είναι ποιοι, με ποιους τρόπους, με ποια μέσα μπορούν να εναντιωθούν, να ακυρώσουν τις αποφάσεις αυτών που αποφασίζουν για μας χωρίς εμάς και να δημιουργήσουν συνθήκες για συνολικές ανατροπές. Ποιοι και πώς θα κάνουν "το άλμα προς τον ουρανό" για μια πραγματική σοσιαλιστική κοινωνία, σύμφωνη με τις απαιτήσεις δισεκατομμυρίων ανθρώπων και απαλλαγμένη από λάθη και παραλήψεις του παρελθόντος.
Απέναντι στη διεθνοποίηση του κεφαλαίου, με ό,τι αυτή συνεπάγεται για τη ζωή των ανθρώπων, αλλά και για τη ζωή του πλανήτη, προκύπτει και ως αναγκαιότητα η διεθνοποίηση της ενότητας και της πάλης των εργαζομένων. Στην παρούσα ιστορική φάση αυτή η αναγκαιότητα βρίσκει, ως ένα βαθμό, την έκφρασή της στο Παγκόσμιο Κοινωνικό ΦΟΡΟΥΜ, κίνημα με τα δικά του χαρακτηριστικά τα οποία δεν συμπίπτουν ούτε στη μορφή ούτε, γενικά, στο περιεχόμενο με τις Διεθνείς του παρελθόντος.

  
top
ΠΛΑΤΕΜΑ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥΜ  
 
37. Το Κίνημα ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση που μετά το Σιατλ κάνει έντονη την παρουσία του στην Πράγα, στη Νίκαια, στο Κεμπέκ, στο Γκέτεμπουργκ, στη Γένοβα, στη Θεσσαλονίκη, είναι ένα κίνημα με στοιχεία αυθόρμητου που στην πορεία της δράσης και με τις προσπάθειες όσων το στηρίζουν, αποκτάει χαρακτηριστικά χαλαρής οργάνωσης σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.
Ανεξάρτητα από την ποικιλία συνθημάτων και φορέων του, το βασικό, γενικό χαρακτηριστικό του είναι η σαφής και δηλωμένη αντίθεσή του στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, στη "νέα τάξη", στον πόλεμο, στο ρατσισμό, στη βαρβαρότητα. Μπορεί να έχει ο καθένας κριτικές παρατηρήσεις για τις αναλύσεις που καταλήγουν σ' αυτούς τους στόχους, όμως θα ήταν άδικο, αν δεν είναι σκόπιμο, να αποκρύπτονται οι ίδιοι οι στόχοι.
Το ΦΟΡΟΥΜ αγωνίστηκε και αγωνίζεται με ζωντάνια και πάθος ενάντια στον πόλεμο, τη νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, για τα δημοκρατικά δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες των πολιτών. Αγωνίστηκε και αγωνίζεται για τη στήριξη των ξένων εργατών, αυτών των διπλά και τριπλά εκμεταλλευόμενων. Αντιπαλεύει το ρατσισμό και την ξενοφοβία, το σεξισμό και τις διακρίσεις. Καταθέτει τη δική του προσφορά στον αγώνα για την προστασία του περιβάλλοντος και την υποχρεωτική εφαρμογή της συμφωνίας του Κιότο.
Από τη σύνθεση, την ταυτότητα, το χαρακτήρα, τις ιδρυτικές του διακηρύξεις στο Πόρτο Αλέγκρε, τα βασικά του συνθήματα, όπως "οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη", "ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός", ήταν και είναι προφανές ότι δεν στρέφεται ενάντια στην αντικειμενική διεθνοποίηση, εξάλλου το σύνθημα "ένα άλλος κόσμος είναι εφικτός" αυτό επιβεβαιώνει. Στρέφεται και αγωνίζεται ενάντια στην επιβαλλόμενη καπιταλιστική, τρομοκρατική παγκοσμιοποίηση και όλους αυτούς που την πιλοτάρουν σήμερα.
Το κίνημα ενάντια στη νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση κουβαλάει τις δικές τους ιστορικές αποσκευές. Είναι πλατιά δημοκρατικό, με υψηλό αίσθημα αλληλεγγύης, με μεγάλη, δημοκρατική ανοχή και σεβασμό στην αντίθετη άποψη, με διακριτό και προβαλλόμενο τον ουμανισμό του. Χωρίς να υπερβάλουμε και να παραγνωρίζουμε αδυναμίες και λάθη στην οργάνωσή του, χωρίς περιττούς ενθουσιασμούς, μπορούμε να πούμε: Το κίνημα, με όλη την ποικιλία και τις αντιφάσεις του, εκφράζει, εξ αντικειμένου, αγωνίες δισεκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν σε απάνθρωπες συνθήκες και διεκδικούν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, "έναν άλλο κόσμο…".
Λέγεται από ορισμένες δυνάμεις της Αριστεράς ότι για να έχει αποτελεσματικότητα ένα συντονισμένο διεθνές κίνημα, θα πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσει τα ιδεολογικά του χαρακτηριστικά. Αν μιλάμε για ενιαίο κόμμα που συγκροτείται από ομοϊδεάτες, κάτι τέτοιο θα ήταν, γενικά, ορθό. Αλλά για πλατιά μαζικά κινήματα, και τέτοιο είναι το ΦΟΡΟΥΜ, δεν μπορεί να τίθεται ένα τέτοιο ζήτημα.
Προφανώς και στα πλαίσια του ΦΟΡΟΥΜ διεξάγεται και θα διεξάγεται ιδεολογική διαπάλη. Πουθενά στην κοινωνία δεν υπάρχουν στεγανά. Είναι και αυτό έδαφος όπου διασταυρώνονται προβληματισμοί, απόψεις, αγωνίες για το αύριο.
Το κίνημα αυτό, αν απλοποιούσαμε κάπως τα πράγματα, θα λέγαμε ότι είναι συσπείρωση δυνάμεων που εκφράζουν ή θέλουν να εκφράσουν, εν δυνάμει, τη βασική αντίθεση του σημερινού κόσμου, αλλά ταυτόχρονα εκφράζουν και ορθά, κυρίαρχες ή επιμέρους αντιθέσεις του σημερινού συστήματος.
Συμμετέχουμε σ' αυτό το κίνημα και αισθανόμαστε ικανοποιημένοι που καθόμαστε δίπλα σε ανθρώπους με διαφορετικές απόψεις για διάφορα ζητήματα, με οργανώσεις που μπορεί να έχουν διαφορετικές στρατηγικές στοχεν ν ν ν ν ν ν ν α τον κόσμο στο μέλλον, με κόμματα και κινήσεις που δεν συμπίπτουμε στις αναλύσεις μας για τις αιτίες και τους υπαίτιους της σημερινής πραγματικότητας, αλλά όλοι μαζί αντιπαλεύουμε τον πόλεμο και τις πολυεθνικές, την "παγκοσμιοκρατία" του κ. Μπους και των συνεταίρων του, τους διώκτες των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών των λαών.
Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για το μεγαλύτερο πλάτεμα αυτού του κινήματος και ταυτόχρονα θα προσπαθούμε να πείσουμε ότι δεν είναι σωστές οι απόψεις που θέλουν να αλλάξουν τα χαρακτηριστικά του, ούτε οι απόψεις που το πολεμούν και στοχεύουν στη διάλυσή του.
Η διοργάνωση από το ελληνικό κίνημα του Πανευρωπαϊκού ΦΟΡΟΥΜ στην Ελλάδα, την ¶νοιξη του 2006, αναμφίβολα θα είναι μια μεγάλη στιγμή για τη χώρα μας, αλλά και μια οργανωτική δοκιμασία για τις δυνάμεις που δρουν μέσα σε αυτό. Ταυτόχρονα, όμως, και μια μεγάλη ευκαιρία για την παραπέρα ενίσχυση των στόχων του, για τη διεύρυνση και την ενίσχυση των πρωτοβουλιών του παντού.
 
top
VII. ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ  
 
38. Τόσο στο παρελθόν, όσο και σήμερα απασχόλησαν και απασχολούν διάφορους διανοητές ερωτήματα σχετικά με το ρόλο της εργατικής τάξης χθες και σήμερα. Από το 1848 που γράφτηκε το "Κομμουνιστικό Μανιφέστο" μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει τα πάντα στον κόσμο. Αν ζούσε ο Μαρξ θα τροποποιούσε το "Μανιφέστο" τόσες φορές όσες και οι συντελούμενες, συχνά συγκλονιστικές, αλλαγές σ' αυτά τα 150 χρόνια.
Αλλά εκείνη η εργατική τάξη την οποία γνώριζε πολύ καλά ο Μαρξ -κάποιοι σήμερα ούτε τη γνωρίζουν και πολύ περισσότερο ούτε την αναγνωρίζουν- έχει σχέση με τη σημερινή;
Κινητήριος μοχλός της καπιταλιστικής οικονομίας είναι το κυνήγι του κέρδους, το κυνήγι της μεγαλύτερης υπεραξίας. Στην κατεύθυνση αυτή, ένα μέρος από το συσσωρευμένο κεφάλαιο των πολυεθνικών επιχειρήσεων, των μεγαλοκεφαλαιούχων, τοποθετείται σε χώρες, όπου το εργατικό δυναμικό είναι φτηνότερο ή φτηνό και μέσα σε πλαίσια νεοαποικιοκρατικών συμφωνιών. Ανάλογα με τους ρυθμούς που συντελείται αυτή η μετατόπιση κεφαλαίων, γεννιούνται νέα προβλήματα στη λεγόμενη παγκόσμια αγορά εργασίας.
Μετατόπιση μικρότερης ή μεγαλύτερης ποσότητας κεφαλαίου από μια αναπτυγμένη καπιταλιστική χώρα και στο βαθμό που, σ' αυτή τη χώρα -την αναπτυγμένη- δεν έχουν εξασφαλιστεί κάποιες προϋποθέσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας για το εργατικό της δυναμικό, είναι προφανές ότι θα προκαλέσει αύξηση της ανεργίας σ' αυτή, στη χώρα εξαγωγής κεφαλαίου.
Η διαδικασία κίνησης του κεφαλαίου δεν είναι απλή. Δηλαδή, κάποιος ιδιώτης καπιταλιστής λέει παίρνω το κεφάλαιό "μου", τις εγκαταστάσεις "μου", την τεχνογνωσία "μου", την πολύχρονη πείρα "μου" και την πηγαίνω εκεί που έχει φτηνό εργατικό δυναμικό. Συμβαίνει και αυτό, αλλά κατά πρώτο λόγο μετατοπίζεται ο παλιός μηχανολογικός εξοπλισμός.
Από την άποψη αυτή οι μελέτες και οι προτάσεις οικονομολόγων και διεθνών οργανισμών που λένε ότι πρέπει να στηριχτούν οι οικονομίες των λεγόμενων "τρίτων χωρών", να παρθούν σύντονα και αποφασιστικά μέτρα για μεγάλη και "σχεδιασμένη" μετατόπιση των τεράστιων αργούντων κεφαλαίων των αναπτυγμένων χωρών προς τις μεγάλες δεξαμενές Ασίας, Αφρικής, Λατινικής Αμερικής γιατί οι εξελίξεις στις επόμενες δεκαετίες, με το υπερδιπλασιασμό του πληθυσμού, θα είναι δραματικές, βλέπουν τη μια πλευρά του ζητήματος. Μπορεί με τέτοια μέτρα να αντιμετωπίζονται άμεσα κάποια προβλήματα απασχόλησης, πείνας, απόλυτης εξαθλίωσης. Αλλά η απόσταση μεταξύ αναπτυγμένων και μη χωρών, από τεχνολογική άποψη, θα παραμένει τεράστια.
  
top
ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ  
 
39. Για λόγους ιστορικούς, το εργατικό δυναμικό της χώρας υποδοχής του κεφαλαίου έχει κατά κανόνα και σε μεγάλη έκταση, χαμηλή ή και καμιά ειδίκευση. Έχει χαμηλή εργασιακή και γενική μόρφωση. Επιλέγεται, επομένως, να κάνει τη "χοντρή" δουλειά, συχνά μάλιστα μέσα σε τέτοιες εργασιακές συνθήκες που δεν διαφέρουν πολύ από τις συνθήκες που περιγράφουν σπουδαίοι προοδευτικοί διανοητές στα έργα τους. Πάλι για λόγους ιστορικούς, το εργατικό δυναμικό της χώρας εξαγωγής αυτού του κεφαλαίου βρίσκεται σε ένα άλλο, ανώτερο, επίπεδο ειδίκευσης, επιδεξιοτήτων, εργασιακού πολιτισμού και γενικής μόρφωσης.
Αν και είναι κάπως σχηματικό, ωστόσο δεν θα είναι μακριά από την πραγματικότητα να υποστηρίξουμε ότι μέσα στις γραμμές του παγκόσμιου προλεταριάτου διαμορφώνονται δυο προλεταριάτα με τέτοιες διαφορές μεταξύ τους που, κάτω από ορισμένες συνθήκες, μπορεί να γίνουν έντονα ανταγωνιστικές και όχι με την απλή μορφή των εσωταξικών αντιθέσεων που πάντα υπάρχουν στις γραμμές της εργατικής τάξης.
Στις πολύ αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες δεν υπάρχουν σήμερα οι ίδιες κινητήριες δυνάμεις στις οποίες αναφερόμασταν ακόμα και στο πρόσφατο παρελθόν, όταν μιλούσαμε για την κοινωνική αλλαγή, για την κοινωνική επανάσταση. Οι τεράστιες μάζες της φτωχής, της μικρομεσαίας αγροτιάς δεν υπάρχουν. Τα συνολικά ποσοστά αγροτικού πληθυσμού σ' αυτές τις αναπτυγμένες χώρες κινούνται γύρω και κάτω από το 5% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού. Σ' αυτό το ποσοστό ένα μικρό μέρος είναι αγρότες επιχειρηματίες και οι περισσότεροι έχουν μια ιδιόμορφη μισθωτή σχέση, είναι οι εργάτες γης, όπως λέγαμε παλιότερα. Εκατομμύρια άνθρωποι έφυγαν από το χωράφι και παρασύρθηκαν από το ακατανίκητο ποτάμι της οικονομικής, κοινωνικής εξέλιξης. Και προφανώς, το ίδιο θα συμβεί σε μερικές δεκαετίες στις περισσότερες χώρες του κόσμου.
Έτσι η σωστή, χθες, πολιτική θέση για την εργατοαγροτική συμμαχία έχει χάσει, σε μεγάλο βαθμό, τη σημασία της για τις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες. Προφανώς, η θέση για τη συμμαχία της εργατικής τάξης με τη φτωχή και τη μικρομεσαία αγροτιά διατηρεί ακόμα τη σημασία της στις χώρες με μέσο επίπεδο ανάπτυξης. Η θέση αυτή, έτσι κι αλλιώς, δεν μπορεί να είναι απλώς μια επανάληψη της χθεσινής διαπίστωσης για τη διάταξη των κινητήριων δυνάμεων, αλλά εναρμόνιση με την τρέχουσα πραγματικότητα και με την επιστημονική, κάθε φορά, προσέγγιση για το ειδικό βάρος της έννοιας της εργατοαγροτικής συμμαχίας σε κάθε χώρα.
Από την άποψη αυτή και μιλώντας για τις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες στη βάση των δεδομένων της ταξικής διαστρωμάτωσης τους, γεννιέται η ανάγκη νέων επεξεργασιών σχετικά με το ζήτημα των συμμαχιών της εργατικής τάξης. Στη θέση της αγροτιάς, σήμερα, υπάρχουν τα σύγχρονα και παραδοσιακά μεσαία στρώματα.
 
top
ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΝΕΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΕΣ  
 
40. Όσο αναπτύσσονται τα μέσα παραγωγής οι συγκλονιστικές αλλαγές που εμφανίζονται στη μορφή και στη διάταξη των τάξεων και στρωμάτων, είναι το ίδιο συγκλονιστικές και για τη γενική μορφή όλης της κοινωνίας. Δεν μπορεί αυτές οι αλλαγές να αφήνουν άθικτη, στο πέρασμά τους, την εργατική τάξη. Η εξωτερική της εικόνα είναι διαφορετική. Η εσωτερική της δύναμη αποκτά άλλο χαρακτήρα, άλλη ποιότητα. Η συνολική ταυτότητα της εργατικής τάξης στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και -ανάλογα με τις συνθήκες και τις ταχύτητες αναπροσαρμογών- σε όλες τις χώρες του κόσμου, είναι διαφορετική από χθες.
Για μια αρκετά μεγάλη ιστορική περίοδο η καταστροφή της αγροτιάς σήμαινε αύξηση της βιομηχανικής εργατικής τάξης, αλλά και των εργαζόμενων μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων στις υπηρεσίες. Από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και κυρίως από τη 10ετία του '70 και μετά, με την ανάπτυξη των μέσων παραγωγής, των νέων τεχνολογιών, της πληροφορικής, χωρίς να ανακόπτεται -ίσα ίσα επιταχύνεται- αυτή η γενική τάση της μετατόπισης από την αγροτική οικονομία προς τα αστικά κέντρα, το βιομηχανικό προλεταριάτο δεν παρουσιάζει αύξηση, αλλά αντίθετα μειώνεται και το προϋπάρχον, αφού μεγάλο μέρος της παραγωγής προϊόντων γίνεται με τεχνικά μέσα.
Η εργατική τάξη, που γνωρίζαμε μέχρι χθες, δεν είναι πλέον η ίδια αλλά και τα εργαλεία που χρησιμοποιεί δεν είναι τα ίδια και για να μπορεί να τα χειριστεί χρειάζεται περισσότερα προσόντα απ' ό,τι πριν. Παλιά επαγγέλματα, παλιές ειδικότητες, δεξιότητες, "μαστοριά" ή χάνονται εντελώς ή αλλάζουν ποιοτικά χαρακτηριστικά για να εναρμονιστούν με τις νέες συνθήκες και ανάγκες. Νέα, εντελώς νέα, επαγγέλματα, νέες ειδικότητες δημιουργούνται και, σε περιπτώσεις. κάποιες απ' αυτές με τέτοιες ταχύτητες που, πριν καλά-καλά γεννηθούν, έχουν κιόλας παλιώσει.
Ο τομέας των υπηρεσιών αυξάνεται διαρκώς και οι απασχολούμενοι σ' αυτόν σε ορισμένες χώρες υπερκαλύπτουν όλους μαζί τους άλλους εργαζόμενους, τόσο στην αγροτική οικονομία όσο και στη σημερινή βιομηχανία. Το μεγαλύτερο ποσοστό των εργαζομένων στις υπηρεσίες είναι μισθωτοί, ενώ με ραγδαίο τρόπο αυξάνονται οι παλιοί αυτοαπασχολούμενοι, αλλά και οι "νέοι" με το σύστημα του "δελτίου παροχής υπηρεσιών" που στην ουσία είναι μισθωτοί αλλά τυπικά αυτοαπασχολούμενοι.
Με τις νέες τεχνολογίες, με τη ραγδαία επέκταση της χρήσης των ηλεκτρονικών υπολογιστών, την τηλεργασία, ενώ δεν χάνονται όλες οι βιομηχανικές ζώνες με τους χιλιάδες, τα εκατομμύρια συστεγασμένων εργατών με άλλα βέβαια εργαλεία στα χέρια τους, ταυτόχρονα αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς η υπεργολαβία, το φασόν στη νέα του μορφή, η "δουλειά στο σπίτι", όπως λέγεται. Μεγάλες μάζες ειδικευμένου εργατοτεχνικού δυναμικού χάνουν την "άμεση" σχέση που είχαν μέχρι χθες με τον κεφαλαιούχο, με τον ιδιοκτήτη των μέσων παραγωγής. Παράγουν από απόσταση σημαντικό μέρος των προϊόντων, καλύπτουν μεγάλο μέρος των διάφορων υπηρεσιών.
Στο έδαφος αυτών των αλλαγών κάνουν και την εμφάνισή τους οι "νέες" θεωρίες για την έννοια της εργατικής τάξης σήμερα, για τον ιστορικό της ρόλο. Το σπάσιμο της παραγωγής και σε όσο βαθμό γίνεται αυτό για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του συστήματος, για την παραγωγή περισσότερων προϊόντων, δεν έχει βέβαια καμιά ουσιαστική σχέση με το σύστημα των σχέσεων παραγωγής αφού, έτσι κι αλλιώς, οι μεγάλλοι καπιταλιστές, οι πολυεθνικές, κρατάνε στα χέρια τους το "πακέτο των μετοχών". Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι αλλαγές που συντελούνται στις γραμμές της εργατικής τάξης είναι άνευ σημασίας τόσο για την ίδια, όσο και για όσους συνδέουν αυτή την τάξη με ειδική σχέση στην ιστορική εξέλιξη.
  
top
ΕΝΑ ΤΕΡΑΤΩΔΕΣ ΤΑΞΙΚΟΦΥΛΕΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ  
 
41. Όποιον τομέα της οικονομίας κι αν αναλύσουμε στο ίδιο βασικό συμπέρασμα θα καταλήξουμε, τα ίδια ερωτήματα θα συναντήσουμε: Για ποιον, σε τελική ανάλυση, εργάζεται ο φασονιστής στο σπίτι ή κάπου αλλού, εκτός του εργοστασίου; Για ποιον, τελικά, εργάζεται ο χρήστης του εργαλείου της νέας τεχνολογίας; Ποιος διαθέτει, στο μέγιστο βαθμό, τις πρώτες ύλες και ποιος αξιοποιεί κι εκμεταλλεύεται, το τελικό προϊόν εκείνου που δουλεύει στο σπίτι ή κάπου αλλού; Ποιος, τελικά, κερδίζει από το γεγονός ότι για τον "αυτόνομο" εργάτη δεν υπάρχει καθορισμένο ωράριο, δεν υπάρχουν υπερωρίες, δεν υπάρχει ασφάλιση, δεν υπάρχει άδεια, δεν υπάρχει επίδομα άδειας…;
Η απάντηση είναι προφανής: Αυτός που κέρδιζε χτες, κερδίζει περισσότερα σήμερα. Αυτός που έχανε χτες, χάνει και σήμερα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά ο "αυτόνομος" εργάτης αναγκάζεται επιπρόσθετα να αγοράσει, ας πούμε, το μέσο "παραγωγής", έναν υπολογιστή ή κάποιο εργαλείο που θα το βάλει στην κουζίνα του σπιτιού του και θα νομίζει, ίσως, ότι έγινε ιδιοκτήτης μέσων παραγωγής!!!
Οι αλλαγές στις γραμμές της εργατικής τάξης δεν αφορούν μόνο στη σύνθεσή της, στη μορφωτική και εργασιακή της ποιότητα, στον εργασιακό της πολιτισμό, στην αριθμητική της αύξηση. Μαζί με τις συνθήκες ζωής του εργάτη, μαζί με τις κοινωνικές του σχέσεις, με την κοινωνική του ύπαρξη αλλάζουν και οι παραστάσεις, οι αντιλήψεις και οι έννοιές του. Με μια λέξη, αλλάζει και η συνείδησή του.
Το πρόβλημα σχετίζεται με τις μορφές οργάνωσης της εργατικής τάξης σε συνδικαλιστικό επίπεδο, αλλά σαφώς δεν είναι απλά οργανωτικό. Όσοι έχουν σημείο αναφοράς την εργατική τάξη και πιστεύουν στα ιστορικά φορτία που κουβαλάει, οφείλουν να βαθύνουν σ' αυτές τις αλλαγές και να προσαρμόσουν την πολιτική τους σ' αυτές τις πραγματικότητες και όχι οι τελευταίες να "προσαρμοστούν" στις δικές τους ζητωκραυγές.
Στο ιςιςιςιςιςιςιςιςκόσμο" και με τις συνθήκες απόλυτης εξαθλίωσης που έχουν επιβληθεί, ο ημερήσιος χρόνος εργασίας, ο νομοθετημένος, ο συμβατικός, ο διεθνώς -στα χαρτιά- παραδεκτός, έχει εντελώς σχετική έννοια. Όπως ο πρωτόγονος άνθρωπος δεν εργαζόταν σύμφωνα με κάποιον καθορισμένο χρόνο, αλλά σύμφωνα με τα προϊόντα που είχε ή δεν είχε στο … στομάχι του, το ίδιο ή και χειρότερα -σε περιπτώσεις- συμβαίνει για εκατομμύρια εργάτες του "τρίτου κόσμου".
Μιλώντας για το ζήτημα των εργασιακών σχέσεων στις χώρες του "τρίτου κόσμου" δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι δεν υπάρχει τίποτα. Υπάρχουν, τυπικά, νόμοι και συμβάσεις που προσδιορίζουν τα όρια, αλλά δεν ισχύουν στην πράξη. Υπάρχουν επίσης κυρώσεις Διεθνών Συμβάσεων Εργασίας, αλλά δεν ισχύουν στην πράξη! Από την εργασία του προλεταριάτου στον "τρίτο κόσμο", από την εργασία μέσα σ' έναν απροσδιόριστο, ακαθόριστο -στην πράξη- χρόνο, πέρα από τα παραγόμενα προϊόντα που πηγαίνουν στις αγορές των αναπτυγμένων, "πολιτισμένων" χωρών, παράγεται και τεράστια ποσότητα υπεραξίας και αυτή, στο μεγαλύτερο μέρος της, καρπώνονται οι κεφαλαιούχοι και όσοι κινούνται γύρω τους ως διευρυμένη ασπίδα προστασίας.
Ανάλογη είναι και η κατάσταση που αφορά τους λεγόμενους οικονομικούς μετανάστες. Αν ξύσει κανείς την επιδερμίδα αυτής της κατάστασης, αυτής της αθλιότητας, αν παρακολουθήσει τα διάφορα δελτία ειδήσεων και τα δημοσιεύματα για τους "κακούργους ξένους", για τη χάρη που τους κάνουμε και τους ανεχόμαστε, θα βρει το πιο απαίσιο πρόσωπο του κεφαλαίου. Οι οικονομικοί μετανάστες εργάζονται για ένα κομμάτι ψωμί καταδιωκόμενοι συνεχώς, ζώντας σε ημιπαράνομες και παράνομες συνθήκες. Παράγουν περισσότερη υπεραξία και αυτή την καρπώνονται, στο συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της, οι κεφαλαιούχοι και ένα ελάχιστο ποσοστό της διανέμεται, με τη γενική μορφή, ως "δώρο" στην κοινωνία συνολικά. Μελετώντας αυτό το ζήτημα, τις μετακινήσεις τεράστιων μαζών προς αναζήτηση τροφής, διαπιστώνει κανείς ότι, μπροστά στα μάτια μας γεννιέται ένα τερατώδες ταξικοφυλετικό ζήτημα.

 
top
Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕ ΤΑ "ΠΑΛΙΑ" ΚΑΙ ΤΑ ΝΕΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ  
 
42. Για την Αριστερά σ' όλες τις χώρες του κόσμου, υπάρχει η ανάγκη να μελετήσει σε βάθος αυτές τις εξελίξεις και να συνδεθεί τόσο με τα παραδοσιακά τμήματα της εργατικής τάξης όσο και με τα νέα. Αν παραμείνει στις παραδοσιακές λογικές και σχέσεις, ενώ θα είναι συνδεδεμένη με τις ρίζες της, την ίδια στιγμή, αντικειμενικά, θα αφήνει μεγάλο κενό στους δεσμούς της με τα νέα ανερχόμενα τμήματα και από την άποψη αυτή θα ξεκόβεται από το μέλλον.
Το φαινόμενο των μονομερών σχέσεων θα είναι προοπτικά αρνητικό και, δυστυχώς, αυτό το φαινόμενο εμφανίζεται παντού. Υπάρχουν δυνάμεις της Αριστεράς που έχουν ικανοποιητικούς, αλλά μονομερείς δεσμούς. Για τη σύνθεση και την προσαρμογή στις νέες πραγματικότητες, πέρα από την ορθή ανάλυση των δεδομένων, θα απαιτηθεί και πολιτική τόλμη, καινούργιες προσεγγίσεις για το ζήτημα, κυρίως, της συνδικαλιστικής οργάνωσης, νέες μορφές πάλης που να αντιστοιχούν στις νέες πραγματικότητες. Δεν πρόκειται για ένα απλό αλλά σύνθετο ζήτημα μιας αρκετά μεγάλης μεταβατικής περιόδου και απαιτούνται νέες πρακτικές και θεωρητικές προσεγγίσεις.
Παράλληλα με την ανάγκη για νέες επεξεργασίες, τίθεται με ένταση και το ζήτημα της ενότητας δράσης του παγκόσμιου εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος. Μετά την ήττα και τις συνέπειες που είχε αυτή στη λειτουργία και δράση της Παγκόσμιας Συνδικαλιστικής Οργάνωσης, της θρυλικής ΠΣΟ, τον κυρίαρχο λόγο έχουν σήμερα τα λεγόμενα "ελεύθερα συνδικάτα" με την εποπτεία του αμερικάνικου παράγοντα.
Οι προσπάθειες που έγιναν και γίνονται για ένα διεθνή συντονισμό των δυνάμεων που αποδέχονται την αρχή της ταξικής πάλης, δεν έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα και συχνά υποτάσσονται σε πολιτικές, ιδεολογικές σκοπιμότητες. Μάλιστα, καμιά φορά αυτές οι προσπάθειες συνοδεύονται από στοιχεία έντονου αριστερισμού με μεγάλη δόση κούφιας επαναστατικής ρητορικής. Αυτή η γραμμή δεν βρίσκεται σε αντιστοιχία τόσο με την ίδια την πείρα του παγκόσμιου συνδικαλιστικού κινήματος, όσο και με τις αναλύσεις που έχουν κάνει σπουδαίοι συνδικαλιστές ηγέτες για το ζήτημα της συνδικαλιστικής ενότητας και της ενότητας της εργατικής τάξης και τις σχέσεις της διεθνώς.
  
top
VIII. ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΜΑΣ ΟΡΑΜΑ  
 
43. Η ήττα, η πτώση του "υπαρκτού σοσιαλισμού" και οι προσπάθειες παλινόρθωσης του καπιταλισμού δεν οφείλονται στις ικανότητες των ξένων μυστικών υπηρεσιών, των πρακτόρων τους, των λογής-λογής προδοτών.
Η ήττα, η πτώση οφείλεται στην ανικανότητα των "δικών" μας αξιωματούχων, των "δικών" μας, κατά συρροή, λαθών και είχαν να κάνουν με τη λειτουργία όλου του συστήματος. Ο πόλεμος, ο μεγάλος πόλεμος μεταξύ σοσιαλισμού και καπιταλισμού, έφερε τους βρικολακιασμένους κερδοσκόπους στο ένα σύστημα και τους μεθυσμένους νικητές στο άλλο που κάνουν ό,τι μπορούν για να μας θυμίζουν κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε στιγμή το "ουαί τοις ηττημένοις…".
Πολλοί έχουν πει και συνεχίζουν να λένε πως οι συνθήκες δεν ήταν ώριμες για την Οκτωβριανή Επανάσταση. Η Ρωσία, υποστηρίζουν, δεν ήταν μια αναπτυγμένη καπιταλιστική χώρα, ώστε να έχει τις οικονομικές, κοινωνικές, πολιτιστικές προϋποθέσεις για ένα τέτοιο "γύρισμα" της σελίδας της ιστορίας. Το προλεταριάτο, λένε, που πάνω σ' αυτό οικοδομήθηκε όλη η μαρξιστική θεωρία ως πρωταγωνιστής στην αντικατάσταση του καπιταλιστικού συστήματος, δεν συγκέντρωνε όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά για να μπορέσει να παίξει αυτό το ρόλο. Η αστικοδημοκρατική επανάσταση, καταλήγουν, αρκούσε για να προετοιμάσει τους όρους για αργότερα και, επομένως, η θεωρία του "αδύνατου κρίκου" ήταν λάθος, αν δεν ήταν μια εφεύρημα.
Χρήσιμη συζήτηση, πολύ περισσότερο σήμερα που οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες απ' ό,τι χθες, αλλά δεν παύει να έχει έναν ακαδημαϊκό χαρακτήρα, αν αφαιρέσεις από αυτή το γεγονός. Και η Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν ένα γεγονός. Τα γεγονότα, οι κοινωνικές επαναστάσεις, δεν προκύπτουν από διαταγές και διατάγματα. Αυτά παίζουν το δικό τους ρόλο είτε ως επιταχυντές είτε ως σταθεροποιητές. Η Επανάσταση έγινε, το δικό της δίκαιο επιβλήθηκε, η αστική τάξη έπαψε να έχει το εργαλείο της εξουσίας. Το πήρε στα χέρια της, με τη μορφή που το πήρε, μέσα από πόλεμο, μέσα από βαθιά κοινωνική κρίση, μέσα από εμφύλια σύγκρουση, η εργατοαγροτική συμμαχία.
Η εξουσία των οδοφραγμάτων, όμως, δεν μπορεί να είναι μόνιμη, διαρκής και οργισμένη. Οι εξεγερμένοι πρέπει να ζήσουν. Για να ζήσουν πρέπει να ικανοποιήσουν κάποιες βιολογικές τους ανάγκες. Αυτές οι ανάγκες δεν καλύπτονται από τα όπλα και τα οδοφράγματα, αλλά όταν τα όπλα γίνονται σφυριά, δρεπάνια, και οι εξεγερμένοι, οι ικανοί προς εργασία, γίνονται παραγωγοί και μοιράζουν το παραγόμενο προϊόν ανάλογα με τη δουλειά του καθενός. Όταν ο νόμος της αξίας δεν είναι εργαλείο πολιτικής σκοπιμότητας αλλά εργαλείο αναγκαιότητας ώσπου να πάψει να υπάρχει αυτή η αναγκαιότητα. Η εξουσία ή οι εξουσίες, επομένως, πρέπει να αλλάξουν μορφή. Αν ξέρεις και μπορείς να το κάνεις, πετυχαίνει, αν όχι, και επειδή τα κενά στις κοινωνικές εξελίξεις δεν παραμένουν κενά, κάποιος θα βρεθεί να τα καλύψει. Και φευ βρέθηκε!
  
top
ΔΕΝ ΕΦΤΑΙΞΕ Η ΘΕΩΡΙΑ, Η ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΕ ΔΟΓΜΑ ΕΦΤΑΙΞΕ...  
 
44. Έτσι, λοιπόν, όταν υποστηρίξαμε ότι πρέπει να κάνουμε μια, έστω οδυνηρή, επιστροφή προς τα πίσω δεν εννοούσαμε επιστροφή στο σημείο πριν το γεγονός, πριν την αρχή, αλλά την εξέταση των πραγμάτων μετά τα οδοφράγματα και τη μετάβαση από αυτά σε κάτι άλλο.
Μήπως έφταιξε η θεωρία; Από τον προβληματισμό που υπάρχει, το ερώτημα αυτό μπαίνει κάπως σχηματικά τόσο από τα "δεξιά" όσο και από τα "αριστερά". Το "δεξιά", "αριστερά" δεν αναφέρεται στις απόψεις των "νικητών" (αυτοί και χθες και πολύ περισσότερο σήμερα, τα ίδια έλεγαν και λένε). Αφορά απόψεις που υπάρχουν μέσα στο κίνημα, μέσα στην Αριστερά.
Φωναχτά ή όχι ορισμένοι προβληματίζονται για την ορθότητα της ίδιας της θεωρίας του επιστημονικού σοσιαλισμού. ¶λλοι καταλήγουν σε πιο απλές σκέψεις ότι "μέχρι τότε είχαμε σοσιαλισμό από κει και μετά δεν είχαμε". Αν προσεγγίσουμε το ζήτημα της θεωρίας με τη λογική, ότι αυτή είναι κάτι για πάντα δοσμένο, ενδεχομένως ο καθένας θα κατέληγε στις ίδιες απολυτότητες.
Γνωρίζοντας ότι σε κάποιους από το χώρο της Αριστεράς δεν αρέσουν τα τσιτάτα (αδικαιολόγητα μήπως…;), θα επικαλεστούμε και πάλι το Μαρξ και την άποψή του που χρησιμοποιήσαμε στην αρχή του κειμένου των "Θέσεων" ότι "κομμουνισμός για μας δεν είναι…", κλπ. Η λογική αυτή του μεγάλου διανοητή μέσα σε λίγες γραμμές είναι αρκετά πειστική, νομίζουμε, ως απάντηση στις απόψεις περί μη ορθότητας της θεωρίας ή στις απόψεις ότι αυτή λειτούργησε ημερολογιακά. Προφανώς και αν τη μετατρέψουμε σε θρησκευτικό κείμενο δεν είναι ορθή, δεν έχει σχέση με τη θεωρία του επιστημονικού σοσιαλισμού.
Η θεωρία προκύπτει μέσα από τις αναλύσεις της κατάστασης που υπήρχε ή υπάρχει, αλλά το ιδεώδες για το μέλλον "δεν είναι μια κατάσταση πραγμάτων που πρέπει να εγκαθιδρυθεί… στο οποίο η πραγματικότητα πρέπει να προσαρμοστεί…".
Δυστυχώς η θεωρία, με βάση και τα αποτελέσματα στην "εφαρμογή" της, στεγανοποιήθηκε, έδωσε ό,τι είχε να δώσει με την αρχική της δυναμική, αφυδατώθηκε, δογματοποιήθηκε και οι όρκοι στα τσιτάτα δεν έκαναν τίποτ' άλλο από το να ακυρώσουν τη λογική της. Η διαλεκτική είχε απονεκρωθεί χωρίς να το… καταλάβουμε!
Ίσως σπεύσουν κάποιοι να μας πουν μέχρι πού φτάνει αυτή η διαλεκτική λογική της θεωρίας; Έξάλλου, θα υποστηρίξουν και όχι αβάσιμα, τόσοι και τόσοι στο παρελθόν προσπάθησαν να επεκτείνουν αυτή τη "λογική" ως το σημείο της πλήρους αναθεώρησης, της πλήρους ανατροπής, στηριγμένοι, τάχα, στην ίδια τη λογική της θεωρίας. Αλλά ένα εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για δυο ή περισσότερους σκοπούς, για να χτίσεις και να κατεδαφίζεις αυτό που έχτισες. Δηλαδή εξαρτάται από το στόχο που βάζεις, από το χειριστή και τις ικανότητές του, από την ανάγκη να κάνεις κάτι καλύτερο.
 
top
Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ  
 
45. Τα ερωτήματα αν ήταν σοσιαλισμός ή κάτι παραπλήσιο, αν ήταν "προ-σοσιαλισμός" λόγω και των συνθηκών της χώρας που εμφανίστηκε ή σύστημα σοβιετικού τύπου, όπως σημείωνε ο αείμνηστος Κώστας Κάππος, αν ήταν "παλλαϊκό σοσιαλιστικό κράτος" ή μια προπαγανδιστική υπερβολή, είναι θέματα που συζητούνται και καλώς.
Αλλά δεν είμαστε αναγκασμένοι να δεχτούμε τη μια ή την άλλη άποψη σ' ό,τι αφορά τη θεωρία κατά τρόπο που να μας οδηγεί στο "μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα". Η θεωρία του επιστημονικού σοσιαλισμού δεν είναι έργο επιστημονικής φαντασίας, μια όμορφη αλλά απραγματοποίητη επιθυμία μας. Τα πάντα γύρω μας, και χθες και πολύ περισσότερο σήμερα, βεβαιώνουν ότι δεν είναι μια εφεύρεση σοφών και δίκαιων διανοητών, αλλά έχει να κάνει με το μέλλον της ίδιας της ανθρωπότητας. Φανερό χθες, ολοφάνερο σήμερα.
Από την άποψη αυτή, δεν είναι ένας ακόμα δικός μας φανατισμός να υποστηρίζουμε κάτι που δεν τα κατάφερε. Υποστηρίζουμε κάτι για να τα καταφέρει. Όσο μειώνουμε σήμερα τους κινδύνους που σωρεύονται από την πολιτική του κεφαλαίου, του ιμπεριαλισμού, τόσο το σοσιαλιστικό μέλλον θα έχει να κλείσει λιγότερες πληγές. Όσο βελτιώνουμε τους προηγούμενους σχεδιασμούς μας και αναγνωρίζουμε τα λάθη του παρελθόντος, τόσο δυναμώνουμε την αυτοπεποίθηση γι' αυτό το μέλλον. Αυτό θεωρούμε πως είναι το καθήκον μας και ένα χρέος προς τα παιδιά μας.
Το σύστημα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και στην πιο καλύτερη μορφή του, στην πιο άριστη έκφρασή του, θα πάσχει πάντα γιατί ο απλός πολίτης δεν μπορεί να συμμετάσχει άμεσα. Εξουσιοδοτεί κάποιον ή κάποιους άλλους να τον εκπροσωπήσουν.
Στις μεταβατικές κοινωνίες της ΕΣΣΔ και των άλλων χωρών της Ανατολικής Ευρώπης δεν έγιναν προσπάθειες ώστε να μειώνεται η σημασία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και να ισχυροποιείται, στο βαθμό που μπορούσε να γίνει αυτό, η άμεση δημοκρατία. Ενώ στο τυπικό μέρος, στις διατάξεις των νέων συνταγμάτων, προβλεπόταν ως λογική κάτι τέτοιο, στην πράξη συντελέστηκε ακριβώς το αντίθετο και η αντιπροσωπευτική δημοκρατία έφτασε στα όρια της ολιγαρχίας. Και έτσι ακυρώθηκε και συχνά γελοιοποιήθηκε η άποψη που, προεπαναστατικά, έλεγε ότι η εξουσία της εργατικής τάξης, του εργαζόμενου λαού, θα ήταν χίλιες φορές καλύτερη δημοκρατία από την αστική δημοκρατία.
Όταν οι προτάσεις από τα πάνω, του ενός κόμματος, δύσκολα μπορούν να εξακριβώσουν το ειδικό "ποιόν" του αντιπροσώπου: ικανότητες, γνώσεις, πίστη, προέλευση, δημοκρατικότητα, σεβασμό στους εκλογείς του, τότε, μόνο στην τύχη θα έχει αυτός ο αντιπρόσωπος τα χαρακτηριστικά που ταιριάζουν για να ασκήσει σωστά τα καθήκοντά του ως εκπρόσωπος του εργαζόμενου λαού, να ασκήσει εξουσία, την όποια εξουσία.
Οι έκτακτες καταστάσεις που απαιτούσαν -έτσι εμφανίζονταν- διόγκωση του σκέλους του συγκεντρωτισμού, οδηγούσαν σε αντιπροσωπευτικά συστήματα που μόνο οι από πάνω μπορούσαν να κρίνουν τα προσόντα του αντιπροσώπου και να τον ανακαλέσουν στην περίπτωση διαπίστωσης της ανικανότητάς του. Όταν οι κρινόμενοι αντιπρόσωποι το συνειδητοποιούσαν αυτό, είχαν έτοιμες τις "δηλώσεις νομιμοφροσύνης", υποταγής προς τους επάνω και έτσι η ανικανότητα καλυπτόταν πίσω από αυτές τις δηλώσεις και συνοδευόταν από την αγνόηση, την περιφρόνηση των κάτω, των απλών ανθρώπων της βάσης.
 
top
Η ΣΤΡΕΒΛΗ ΣΥΝΥΦΑΝΣΗ ΑΝΑΓΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΥΧΑΙΟΥ, ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΜΜΑΤΟΣ  
 
46. Έτσι, αντί να μειώνεται η σημασία και ο ρόλος της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και να αυξάνεται η σημασία της άμεσης, τα πράγματα πήγαιναν προς την κατεύθυνση της ολιγαρχίας. Όλη η κοσμοθεωρία του μαρξισμού ή του μαρξισμού-λενινισμού, όπως ονομάστηκε μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, οικοδομήθηκε στην ανάλυση εξέλιξης της καπιταλιστικής οικονομίας και κοινωνίας. Από αυτή την ανάλυση προέκυψε και η φράση ότι το προλεταριάτο είναι η μόνη ικανή δύναμη να πάρει το χαρακτήρα της μαμής της ιστορίας.
Το προλεταριάτο, λοιπόν, η εργατική τάξη ήταν σημείο αναφοράς σε όλα τα συντάγματα των χωρών του πρώην "υπαρκτού σοσιαλισμού". Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι σωστό να προσεγγίζουμε το ζήτημα της εργατικής τάξης ως φετίχ.
Από το οδόφραγμα της επανάστασης ή από την ειρηνική μεταβολή του συστήματος, ως το σημείο της πραγματικής λαϊκής εξουσίας όπου η τάξη αυτή αποτελεί την κυρίαρχη δύναμη, υπάρχει μια μεγάλη απόσταση, τόσο μεγάλη που τα γεγονότα στην πρώην ΕΣΣΔ και στις άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης απόδειξαν ότι δεν μπόρεσε να διανύσει. Κουράστηκε να μιλάνε γι' αυτή, να κάνουν ακόμα και τερατώδη εγκλήματα στο όνομά της. Μετατράπηκε σε φετίχ και όπως όλα τα φυλαχτά δεν παίζουν κανένα ρόλο προστασίας του ανθρώπου εκτός από την καλλιέργεια αυταπατών, έτσι και η τάξη που θα ήταν η ψυχή της νέας εξουσίας, που θα εκπαιδευόταν ταχύρυθμα γι' αυτό το μεγάλο καθήκον, που θα απελευθέρωνε τον εαυτό της και μαζί μ' αυτόν ολόκληρη την κοινωνία, μονιμοποίησε την έκτακτη και περιορισμένου χρόνου εξουσιοδότηση στο μονοκομματικό σύστημα, στο ένα και μοναδικό κόμμα και αυτό, στην πορεία, μεταβλήθηκε σε κάτι άλλο από αυτό που ήταν κάποτε, στην πρώτη γραμμή των οδοφραγμάτων.
Μετατράπηκε σε σύστημα εξουσίας. Αναγκαίο και τυχαίο συνυφάνθηκαν κατά τρόπο που όλες οι εξουσίες ενσωματώθηκαν σε μία και έτσι γράφτηκε η τελευταία σελίδα της τραγωδίας και το φετίχ, το φυλαχτό, δεν είχε κανένα αποτέλεσμα.

Ο μονοκομματισμός δεν ήταν ούτε είναι νομοτέλεια. Αν κάποιοι καταλήγουν στο τελεσίδικο συμπέρασμα ότι το ένα κόμμα, το συνταγματικά κατοχυρωμένο "θα διευθύνει όλες τις κοινωνικές, μαζικές και κρατικές οργανώσεις" στο σοσιαλισμό, είναι προφανές ότι αυτό το συμπέρασμά τους δεν είναι, αποδεδειγμένα, σωστό, πολύ περισσότερο που στο στάδιο αυτό της κοινωνικής εξέλιξης, πέρα από την αστική τάξη που έχει ηττηθεί, όλες οι άλλες τάξεις υπάρχουν και δεν καταργούνται με διατάγματα, η ίδια η εργατική τάξη, για πλήθος λόγους, δεν είναι ομοιογενής και ομοιόμορφη και αυτό θα αντανακλάται σ' όλα τα επίπεδα.

  
top
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΕΝ ΜΑΣ ΞΕΓΕΛΑΣΕ ΕΜΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΑΜΕ ΝΑ ΤΗ ΞΕΓΕΛΑΣΟΥΜΕ...  
 
47. Η φάση που βρίσκεται σήμερα η ανθρωπότητα είναι η αρχή ενός άλλου "κύκλου". Ο "κύκλος" της ήττας της Σοβιετικής Ένωσης, της νέας τάξης, της παγκοσμιοκρατίας. Κάποτε θα κλείσει κι αυτός και νομοτελειακά, παρά τα πισωγυρίσματα, παρά το αίμα που χύνεται τώρα και τα διάφορα Γκουαντανάμο, η ιστορία θα κάνει το δικό της βήμα προς τα εμπρός. Ποτέ η ιστορία δεν ξεγέλασε την ανθρωπότητα ούτε και στην περίπτωση της ήττας της Σοβιετικής Ένωσης έκανε κάτι τέτοιο. ¶λλοι επιχείρησαν να την ξεγελάσουν…
Η σωστή, λοιπόν, αναγνώριση του σημείου του "κύκλου", του σημείου της κοινωνικής εξέλιξης για ένα μαρξιστή και η προσαρμογή της δράσης ανάλογα μ' αυτή την αναγνώριση, σημαίνει, απλά:
Ή "σπιρούνιασμα" για ριζοσπαστικές αλλαγές ή ένταση της μεταρρυθμιστικής δράσης, αρκεί να μπορεί κανείς να αποφύγει τον κίνδυνο του μόνιμου εναγκαλισμού με το μεταρρυθμισμό. Και δεν έχει καμιά ιδιαίτερη πρακτική σημασία να ισχυρίζεται κανείς ότι οι αντικειμενικές συνθήκες σήμερα στον κόσμο είναι ώριμες για τη σοσιαλιστική αλλαγή. Δεν αρκεί να είναι το τρένο στις ράγες χρειάζεται και ο μηχανοδηγός…
Το κίνημα ενάντια στη νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, το εργατικό κίνημα ειδικότερα, προχωράνει, μέσα από δυσκολίες, κακοτοπιές και πισωγυρίσματα. Αυτό το κίνημα άλλοτε μας δίνει αισιοδοξία, άλλοτε σκεπτικισμό για τα όριά του. Η "αυτοπεποίθησή" του, θα λέγαμε, είναι οριακή, προσδιορίζεται από τα άμεσα, τα καθημερινά προβλήματα που βλέπει με γυμνό μάτι μπροστά του, από τα αποτελέσματα της δράσης του. Το γεγονός ότι αυτό το κίνημα, με τις παγκόσμιες διαστάσεις που παίρνει, προκαλεί "βλάβη" στους πολεμοκάπηλους είναι φανερό και για τους πιο απαισιόδοξους.
Θα είχε διαφορετικό χαρακτήρα αυτή η αυτοπεποίθηση, αν μπορούσε να κατανοηθεί ότι "ο πόλεμος στον πόλεμο" πρέπει να είναι διαρκείας και είναι πολύ περισσότερα πράγματα από τις δυσκολίες, τα προβλήματα που κατάφερε αυτό το κίνημα να δημιουργήσει σε κάποιες κυβερνήσεις των κυρίαρχων δυνάμεων.
Αλλά, μια τέτοια αυτοπεποίθηση έχει τα όριά της. Η δική μας δουλειά, η δουλειά της Αριστεράς είναι όχι η επανάπαυση σ' αυτό. Είναι ανάγκη να δώσουμε απαντήσεις σε γενικότερα ερωτήματα που αφορούν την υπόθεση της κοινωνικής εξέλιξης, την υπόθεση του σοσιαλισμού διότι κίνημα και ιδέες πρέπει να συγχρονίσουν το βηματισμό τους με τις απαιτήσεις των καιρών.
Αυτή η σκέψη δεν είναι μομφή ή κατηγορία για κάποιο κόμμα ή κάποιο μαρξιστή που έχει καταλήξει σε κάποια συμπεράσματα-απαντήσεις. Απλά προβληματίζεται κανείς μήπως αυτά τα συμπεράσματα, οι απαντήσεις δεν συνυπολογίζουν όλους τους παράγοντες, αγνοούν δεδομένα, δεν παίρνουν υπόψη όλες τις συνέπειες της ήττας στις συνειδήσεις των ανθρώπων και μήπως αυτά τα συμπεράσματα είναι υποταγμένα, αποκλειστικά, στις τρέχουσες πολιτικές, κομματικές σκοπιμότητες.
Το υπογραμμίσαμε όσο περισσότερο μπορούσαμε, μέσα από τις αναλύσεις μας, ότι ένα κόμμα, ένας συγκροτημένος πολιτικός οργανισμός, δεν πρέπει μόνο να συζητά αλλά και να δρα. Μήπως αυτό δεν συνιστά και η "αναθεωρητική" άποψη του Μαρξ ότι "Κάθε βήμα του πραγματικού κινήματος είναι πιο σπουδαίο από μια ντουζίνα προγράμματα";
Ο μαρξισμός και στο βαθμό που δεν θα τον μετατρέψουμε, ξανά, σε δόγμα ανορθολογισμού, είναι εργαλείο για την αντιμετώπιση των εφιαλτικών κινδύνων που κυκλώνουν την ανθρωπότητα. Ας μην πετάξουμε, ξανά, αυτό το εργαλείο!		  
top
 

Βερανζέρου 5, πλατεία Κάνιγγος, τ.κ. 106 77, Αθήνα, τηλ: 210-3304066, fax:210-3304067
τηλ "ΕΝΟΤΗΤΑ":210-3827770
e-mail: keda@otenet.gr, www.kedaaristera.gr